Radon
|
| |
|
| |
| Ensampel a |
Elven gymyk, gass |
|---|---|
| Furvell gymyk |
Rn |
| Dydhyas diskudhans |
1899 |
| Niver atomek |
86 |
| Aray an elektrons |
1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d¹⁰ 4p⁶ 5s² 4d¹⁰ 5p⁶ 6s² 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6p⁶, [Xe] 6s² 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6p⁶ |
| Elektronegedhegedh |
2.2 |
| Rann a |
period 6, bagas 18 |
|
| |
Elven gemyk ew radon, niver 86 e'n Vosen Beriodek. Y arwodh gemyk ew Rn. An hanow a dheu dhort an elven radiom, ha'y hanow kensa en Sowsnek a veu radium emanation, awos bos gorrys en-mes gen radiom.
Pur ansad ha peryllus ew radon drefen y radyoweythresans glew. Radon ew an brassa kevreiyas dhe dhewydnyans kilva naturel. Ev a dheu dhort kerrygi en naturel, ha radn (pur vian) ew e'n ayrgylgh. Ev a guntell en derevyansow en tiredhow lebmath uji men growan, pekara Kernow. Radon ew omgemeryansek rag 10% a gasys kanker skevens. Lemmyn yma daffar previ rag radon.
Diskudhys veu gen Ernest Rutherford en 1899 yen Universita McGill, Montreal, Kanada. Ev a studhyas an gass hag a dheuth dhort thoriom, hag ajon bos elven nowydh ena. Gass diliw ew radon na wra dasoberi gen elvednow erel. Poos atomek radon ew 222, y boynt teudhi ew -71°C ha'y boynt bryjyon ew -62°C. Y dhosedh ew 9.7 gramm an liter.
Mirva
[golegi | pennfenten]- Daffar previ rag radon e'n chi
- Ernest Rutherford
- Men growan
- Tiredhow men growan en Kernow
Ma an erthygel ma usya an Furv Skrifys Savonek a-barth Kernowek diwedhes.