Jump to content

Gorsedh Kernow

Dhyworth Wikipedya, an godhoniador rydh
Gorsedh Kernow
Ensampel a gorsedh Edit this on Wikidata
Dalleth/Fondya 1928 Edit this on Wikidata
Penn an fondyans Bardh Meur Edit this on Wikidata
Fondyer Henry Jenner Edit this on Wikidata
Ragresegydh Berdh Kernow kyns 1928 Edit this on Wikidata
Pennplas Kernow Edit this on Wikidata
Gwiasva https://gorsedhkernow.org.uk/ Edit this on Wikidata
Commons page Restrennow kelmys war Gemmyn Wikimedia
Arloedhes Kernyw. Gorsedh 2007. Pennsans
Baner Gorsedh Kernow

Gorsedh Kernow yw kowethyans rag avonsya an wonisogeth keltek kenedhlek a Gernow yn pub furv, y'ga mysk Kernewek, istori, lien, art, ilow, dons ha sport. Selys veu yn 1928 herwydh Gorsedd Kembra, synsys ena a-dhia dermyn Iolo Morgannwg. Yma hwor yn Breten Vyghan, synsys a-dhia 1899. Gorsedh yw kuntelles bardhek; y teu a hen ger keltek gans an styr "tron", furvys a "gor" ha "sedh".

An Orsedh a wra berdh pub bledhen. Berdh Gorsedh Kernow a rester kesstrifow, pewasow, solempnyansow ha hwarvosow erel. An Bardh Meur a-lemmyn yw Gwythvosen, Jenefer Lowe. Pub bardh a gemmer hanow bardhek yn Kernewek.

An chif darvos yn bledhen an Orsedh yw an Esedhvos. Kehaval kernewek yw orth Eisteddfod Kembra. Synsys yw pub bledhen yn tyller dyffrans yn kynsa pennseythen a vis Gwynngala. Kres an darvos yw solempnyans bardhek Gorsedh Kernow, pan guntel an verdh oll warbarth.

Hwarvosow aral a vri yw Gwarnyans an Orsedh hag Awen. Ynwedh, yma pewasow dylloryon Holyer an Gof, hag a re hanafow ha testskrifow dhe lyvrow, ha Pewasow an Orsedh, hag a re testskrifow aswonvos ha Medalennow Awen dhe ragdresow gonisogethel ha kemenethel.

Medrasow

[golegi | pennfenten]

Medrasow an Orsedh yw dhe vaga perthynyansow yntra Kernow ha broyow keltek erel, avonsya kesoberyans ha keskowethyans ynter an re na neb a ober a-barth enor Kernow, kenertha studhyans ha devnydh a’n yeth Kernewek, kenertha studhyans istori, lien, art, ilow, sport Kernewek ha testennow kelmys, ha dyllans a oberennow a-dro dhe destennow a’n par na, skoodhya restrans Esedhvos Kernow ha restra solempnita Gorsedh Kernow bledhynnyek.

Istori

[golegi | pennfenten]

Henry Jenner re beu ordenys gans Gorsedh Breten Vyghan yn 1903, ha gans erel ordenys seulabrys gans Arghdhrewydh Kembra, ev a fondyas Gorsedh Kernow yn Gwynngala 1928 gans solempnyans yn Dons Meyn Bosskawen hag yth o ev an kynsa Bardh Meur. Kannasow Gorsedd Kembra, eth bardh, dewdhek den dhe vos berdhys, eseli an Keffrysyans a Gowethasow Kernow Goth ha meryon seyth ranndir Kernow a veu y'n kylgh. Ledyas gans Band Arghans Pennsans, i a geskerdhas a Bargen Tir Bosskawen dhe'n dons men. Synsys veu an solempnyans yn Kernewek, Kembrek ha Sowsnek ha gorfennys gans Bro Goth Agan Tasow.

Dewdhek berdh re beu enorys ena: Myghal an Pry Michael Ambrose Cardew, Map Hendra Charles G. Henderson, Bras y Golon William Benjamin Tregoning Hooper, Caner Helles James Dryden Hosken, Lef Stenoryon Kenneth Hamilton Jenkin, Marghak Cough Arthur Quiller-Couch, Carer Losow Edgar Algernon Rees, Gwas Petrock George Sloggett, Gwas Ust Thomas Taylor, Barth Colonnek Herbert Thomas, Tas Cambron James Thomas, Mylgarer John Coulson Tregarthen.

Re beu an Esedhvos synsys pub bledhen yn ygor, marnas dres Nessa Bresel an Bys pan nag esa marnas solempnyansow byghan yn Chylason ha Gwithti Kernow. Yn 2020 y feu solempnita saw ha pellhes yn socyal drefen kurungylgh 19.

Yn 1930, y feu ervriys dhe amyttya Berdh Enor a bowyow erel hag yn 1932 i a dhallathas amyttya berdh 'an yeth' rag sleyneth yn Kernewek, kyn fe an nivel a frethter isel kehevlys orth an jydh hedhyw.

Wosa 1939, Konsel Gorsedh Kernow a gomendyas regalya keworransel, ow pysi orth Tan Dyvarow, Francis Cargeeg, dhe dhesinya ha gwruthyl regalya nowydh rag an Bardh Meur, Kannas an Bardh Meur ha'n Skrifenyas, keffrys ha dew benn rag lorghow an marshalls. Dres termtn, y feu moy a dharnow keworrys, y'ga mysk plastrons rag Berdh Meur kyns, gwrys ynwedh gans Cargeeg. Y feu mow a metelweyth gwrys gans John Turner ha Cyril Orchard.

An Orsedh a adoptyas an Furv Skrifys Savonek yn 2009, owth usya Kernewek Unyes kyns henna.

Tylleryow yn Kernow a-dhia 1928

[golegi | pennfenten]

Berdh Meur ha Kannasow

[golegi | pennfenten]

Rol a Verdh Meur Gorsedh Kernow a-dhia 1928

[golegi | pennfenten]

Rol a Gannasow Gorsedh Kernow a-dhia 1928

[golegi | pennfenten]

Pewasow

[golegi | pennfenten]

An Orsedh a re pewas dhe lies den ha bagas pub bledhen. A-dhia 1937, res veu pewas rag kesstrivyans liennek, ow komprehendya tri klass: gwersyow, yeth plen po drama unn akt. A-dhia 1962 yn rag, an gwaynyer a gavas an Skala-Ros Mordon-Caradar, po rag gwersyow po yeth plen. Gwaynyer an kesstrivyans aral a gavas an Gwrys Kernewek. Kyn feu hemma hedhys kyns, an hengov ma re beu dastallethys yn 2026.

Res yw Pewas Map Trevethan gans an Orsedh dhe esel a Gowethas Kernewek kevrennys gans Kowethas Kernewek Loundres 'rag gonisogethow dhe Gernow gans den neb a drig tu ves a Gernow'. Skoos Kowethas Kernewek Loundres yw res dhe dhen 'rag Gonisogeth Arbennik a-barth Kernow ha tus Gernewek'.

Dervynnow

[golegi | pennfenten]
  • Jenkin, John Chirgwin (2007). Byrth Gorseth Kernow 1928-2007: Bards of the Gorseth of Cornwall. Gorseth Kernow. ISBN 1-903668-01-6.

Gwiasva

[golegi | pennfenten]

Yma'n erthygel ma owth usya an Furv Skrifys Savonek a-barth Kernowek kres.

Porth Kernow – Tre rag folennow ha klassys Wikipedya a-dro dhe Gernow.