Marbel

Dhyworth Wikipedya, an godhoniador rydh
Jump to navigation Jump to search
Cararra-Steinbruch retouched.jpg
Klass karrek dreusfurvek Edit this on Wikidata
Commons page Restrennow kelmys war Gemmyn Wikimedia
An Taj Mahal, gwrys a varbel
Imach an Venus de Milo, gwrys a varbel

Marbel yw karrek dreusfurvek a dhisplegyas dhyworth kalgh. An brassa rann a'n garrek yw kalsit (furv gwrysek a galsiom karbonat CaO3) ha dolomit. Usys yw yn fenowgh rag imachys, avel stoff drehevel ha porpasow erel.

An ger marbel a dhisplegyas dhe styrya meyn a yllir aga polsya ha rag pellenigow gweder usys yn gwariow fleghes (marblennow).

Faux marbel yw teknek payntya fosow hag a wra war-lergh patronyow liw marbel gwir. Y hyiir kesunya polter marbel ha lim po glusow synthetek dhe wul 'marbel dasfurvyes' (Sowsnek: reconstituted marble).

Marbel re beu usys yn drehevyans rag milyow a vledhynnyow. Usys veu yn efan gans gravoryon ha pennseri Hen Gres ha Hen Rom. Tylleryow henwys dhyworth an garrek a gomprehend Marble Arch yn Loundres; Mor Marmara; Marble Rocks yn Eynda; ha trevow Marble, Minnesota; Marble, Colorado; ha Marble Hill, Manhattan, Evrek Nowydh. An 'Elgin Marbles' yw imachys marbel dhyworth an Parthenon diskwedhys y'n Gwithti Bretennek. Dres vons dhe Vreten Veur gans Yurl Elgin.

Marbel drehevel[golegi | pennfenten]

Y'n negys drehevel, usys yw an term "marbel" rag neb karrek kalsitik gwrysek dhe les rag drehevel.

Ensamplow[golegi | pennfenten]

Marbel Purbeck yw kalgh menhesek kevys yn Enys Purbeck, penntir yn Dorset, Pow Sows. An garrek re beu mengleudhys a-dhia osow romanek rag drehevel. Nyns yw an diwysyans gweythresek hwath.

Marbel Tennessi yw yn tevri dolomit a'n Oos Ordowek, rych yn menhesennow ha loos po rudhwynn y liw. Y natur gwrysek a re hevelepter dhe varbel dhodho, yn arbennik pan vo polsyes. Karrek wodhosek yw ytho.

Marbel Carrara yw marbel gwir. Gwynn po glas-loos yw gans gnas da, meurgerys rag usys yn gravyans ha drehevyansow. Mengleudhys yw yn cita Carrara yn Tuskani, Itali. An skeusen a dhiskwedh Pieta, yw pennobereth a ravyans Dastinythyans gans Michelangelo. Desedhys yw yn Basilica Sen Peder, Cita Vatican, ha hemm yw an unnik imach sinys gans Michelangelo bythkweth.

Devnydh diwysyansek a varbel[golegi | pennfenten]

Marbel diliw yw pennfenten pur a galciom karbonat, usys yn lies diwysyans. Polter marbel yw usys avel kesrann yn paynt, dehen dens ha plastogow: y hyllir chanjya kalciom karbonat yn-dann tommder meur dhe galciom oksid, aswonys avel kalgh tomm, usys yn lies diwyanyans ha lim.