E.G. Retallack Hooper
| E.G. Retallack Hooper | |
|---|---|
| Genys |
1906  Breanek |
| Mernans |
1998 |
| Galwesigeth |
treylyer, treylyer an Bibel, jornalyas |
| Soodh |
Bardh Meur |
| Eseleth |
Gorsedh Kernow |
Ernest George Retallack Hooper (11 Du 1907 – Metheven 1998)[1] o den a vri y'n dasserghyans Kernewek wosa Nessa Bresel an Bys. Dyskader, skrifer ha jornalydh o a Vreanek. Talek o y hanow bardhek.[2]
Bewnans Personel
[golegi | pennfenten]Genys veu yn 1907 dhe Simon Hooper (1869 – 1911) ha Julia Jane Retallack (1869 – 1940). Pan veu Hooper teyr bloodh, y das, neb o kapten bal, a verwis yn 1911 yn balweyth owr yn Johannesberg.
Ev a radhyas yn lowarthieth yn Kew. Erbynn 1939 ev o lowarther an konsel yn Torquay, Dewnans. Wosa Nessa Bresel an Bys, ev a dhemedhis Kekezza, Bertha Annie Southwood, (1907 – 1996) yn 1950. Diflogh ens i. Y wreg a’n gennerthas dhe vos dyskader hag ev a oberas rag termyn yn Spayn. Gwell o ganso losten vrith Kernewek du.
Dyski Kernewek
[golegi | pennfenten]An yeth kernewek ev a dhyskas yn y ji yn Kammbronn. Ynwedh ev a veu dyskys gans A.S.D. Smith. Dres an vresel, ev o y’n Luyow Arvek yn Gibraltar, le may skrifa yn Kernewek orth Kernowogyon kepar ha A.S.D. Smith hag Edwin Chirgwin.
Hooper o an kynsa dhe assaya komendya Kernewek dhe skolyow avel devnydh skol. Ev a dhallathas dyski Kernewek dhe dhyskoryon yn skol brivedh Mount Pleasant, Kammbronn. Ev a veu diskwedhys war dowlen Tonight gans an Korteb, yn keswel gans Alan Whicker. Wosa henna y teuth Westward Television ha pellwolok Kembrek. Diwettha ev a dhyskas yn skol brivedh aral, Strangways House, Truru gans Joan Petchey.
Yn 1924 ev a gestavas Robert Morton Nance, neb a wre restra klassys Kernewek yn Porth Ia y’n termyn na. Hooper a dhyskas an yeth dhyworth lyver Henry Jenner, ‘A Handbook of the Cornish Language’. Wosa henna, ev a removas dhe Loundres, le mayth o dysker yn klass Hal Wyn (Ralph Allin-Collins).
Bewnans politek ha’n Orsedh
[golegi | pennfenten]Dres an 1930ow, ev o onan a’n eseli moy politek a Dyr ha Tavas, movyans yowynkneth furvys rag avonsya an yeth Kernewek. Hooper o onan a’n pymp bardh kynsa amyttys dhe’n Orsedh dre sleyneth y’n yeth; enorys veu ev yn 1932, gans an hanow bardhek Talek.
Ev a weresas fondya Mebyon Kernow yn 1951. Pur weythresek o ev yn kaskyghow etholans an 1960ow. Ev o etholys avel lewydh enoradow an parti yn 1973.
Wosa Richard Gendall dhe fondya an lyver-termyn ‘An Lef’ yn 1952, Hooper a dheuth ha bos pennskrifer yn 1954. An hanow a janjyas dhe ‘An Lef Kernewek’ ha pesya avel pennskrifer a wrug rag an 28 bledhen nessa. Wosa mernans Robert Morton Nance, ev a dheuth ha bos Bardh Meur an Orsedh rag an termyn 1959-1964. Dres y dermyn avel Bardh Meur, Hooper a ventenas kevrennow ogas dhe Orsedhow Kembra ha Breten Vyghan, hag esel o ev a’n dhiw. Ev a gomendyas dons bleujennow an fleghes dhe gylgh an Orsedh.
Dyllansow
[golegi | pennfenten]Yn y vledhynnyow diwettha, y wolok ha klyw a fyllis, ha nyns o yn yeghes da. Rag lies bledhen ev o skrifer an goloven lowartha yn paper nowodhow 'West Briton' . Yn mysk y hwelyow liennek, yma pennskrifyansow a Lyver Hymnys ha Salmow (1962) ha Gwryans an Bys (1985). Onan a'n erthyglow kynsa skrifys ganso o "Kernow yn Catalunya", gormelys gans John Parry a skrifas an erthygel ow tochya lien Kernewek y'n Encyclopedia of Literature, golegys gans Joseph Shipley yn 1946. Y tyllas Talek Kemysk Kernewek yn 1964 ynwedh.
| Bleynyes gans: Mordon |
Bardh Meur 1959–1964 |
Holyes gans: Gunwyn |
Yma'n erthygel ma owth usya an Furv Skrifys Savonek a-barth Kernowek kres.
 |
Porth Kernow – Tre rag folennow ha klassys Wikipedya a-dro dhe Gernow. |