Rubidiom

Dhyworth Wikipedya, an godhoniador rydh
Jump to navigation Jump to search
RbMetal.JPG
Rb-TableImage.svg
Ensampel a'n re ma a sew Elven gymyk Edit this on Wikidata
Klass alkan lisliwennek, alkan, stokk-s Edit this on Wikidata
Furvell gymyk Rb edit this on wikidata
Dydhyas diskudhans 1861 Edit this on Wikidata
Niver atomek 37 Edit this on Wikidata
ElektronegedhegedhEdit this on Wikidata
Rann a bagas 1, period 5, alkan lisliwennek Edit this on Wikidata
Commons page Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Elven gymyk yw rubidiom, niver 37 y'n Vosen Beriodek. Y furvell gymyk yw Rb. An hanow a dheu dhyworth an ger Latinek rubidius, ow styrya rudh tewl.

Nyns eus rann vewoniethel dhe rubidiom, ha ny brederir holanow rubidiom dhe vos gwenonek. Pur hevelep dhe botassiom yw rubidiom, mes nebes radyoweythresek yw. Usys yw yn hwithrans medhegnethel. Kenennow kellyow kanker a denn rubidiom, ytho leuvvedhogyon a wra devnydh a rubidiom dhe helerghi hwedhow.

Diskudhys veu rubidiom yn 1861 gans Robert Wilhelm Bunsen (1811-1899) ha Gustav Robert Kirchoff (1824-1887) yn Pennskol Heidelberg, Almayn, yn ensampel a lepidolit. Moon koynt yw lepidolit. Pan yw towlys lepidolit war dan, ev a wra ewoni, hag ena dos ha mos avel gweder. Wosa hwithrans ha tenna mes lithiom ha potassiom, Bunsen ha Kirchoff a dhiskudhas remenans gans linyow pur rudh yn prov flamm. Nyns yw meur a rubidiom askorrys gans diwysyans, awos bos re gostek, ynter dew ha peswar tunnas an vledhen hepken. Keworrys yw dhe danweyth rag aga liwa purpur, dhe yeynhe laserow, yn klockow atomek hag yn arhwilellow PET yn klavjiow. Y hyllir dedhya meyn gans keheveli komparriv rubidiom ha strontiom (an isotop radyoweythresek rubidiom-87 a dreyl dhe strontiom-87 dres termyn).

Poos atomek rubidiom yw 85-47, y boynt teudhi yw 39°C ha'y boynt bryjyon yw 688°C. Y dhosedh yw 1.5kg an liter. Alkan medhel gwynn yw, hag a dhasober gans ayr ha dowr, ytho synsys yw yn-dann oyl.

Mirva[golegi | pennfenten]