Ytriom

Dhyworth Wikipedya, an godhoniador rydh
Jump to navigation Jump to search
Yttrium sublimed dendritic and 1cm3 cube.jpg
Y-TableImage.svg
Ensampel a'n re ma a sew Elven gymyk Edit this on Wikidata
Klass alkan tremenyans Edit this on Wikidata
Furvell gymykedit this on wikidata
Dydhyas diskudhans 1787 Edit this on Wikidata
Niver atomek 39 Edit this on Wikidata
ElektronegedhegedhEdit this on Wikidata
Rann a period 5, elven bagas 3 Edit this on Wikidata
Commons page Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Elven gymyk yw ytriom, niver 39 y'n Vosen Beriodek. Y furvell yw Y. An hanow a dheu dhyworth tre Ytterby yn Sweden. Ytriom yw onan a beder elven henwys dhyworth an dre ma. Hevelep yw ytriom yn kymyk dhe'n elvennow dor-tanow po lanthanid , mes nyns yw unn anedha y'n gwir, hag yn sur nyns yw tanow vytholl. Nyns eus rann vewoniethel dhe'n elven. Nebes gwenonek yw holanow hedeuth ytriom. Usys yw ytriom-90, isotop radyoweythresek, dhe dhyghtya kellow kanker, kepar ha lymphoma, leukaemia T-kell ha kankerow a'n oygel, kolodhyon hag eskern.

Diskudhys veu ytriom yn 1794 gans Johan Gadolin (1760-1852), kymygydh Finnek, ha Professor Kymygieth yn Pennskol Åbo (Turku lemmyn) yn Pow Finn. Ev a gavas bothen moon dhyworth Karl Axel Arrhenius (1757-1824). An moon dheuth dhyworth gwik Ytterby yn Sweden, ytho henwys an moon ytterbit. Wosa hwithrans, Gadolin a leveris ev dhe dhiskudha dor nowydh, henwys yttria ganso.

Askorrys yw a-dro dhe 600 tunnas an vledhen. Usys yw yn kesalkenyow, ev a wellhe magnesiom, kromiom ha horn tedhys. Ytriom oksysulfid yw an kessran rudh yn pellwologow liw. Ytriom oksid a wra gweder hag a yll gorthsevel tommder ha jaggys, usys yn lensow kamera. Usys yw ynwedh dhe wul ughkendegoryon. Yn 2009 diskudhys liw nowydh a gomprehend ytriom, h.y. glas YInMn yn Pennskol Oregon.

Poos atomek yw 88.91, y boynt teudhi yw 1522°C ha'y boynt bryjyon yw 3338°C. Y dhosedh yw 4.47kg an liter. Alkan medhel gwynn-arghansek yw.

Mirva[golegi | pennfenten]