Rodiom

Dhyworth Wikipedya, an godhoniador rydh
Rhodium powder pressed melted.jpg
Rh-TableImage.svg
Ensampel a Elven gymyk, polter helosk, chemical entity class Edit this on Wikidata
Klass period 5, alkan tremenyans, bagas platinom Edit this on Wikidata
Furvell gymyk Rh edit this on wikidata
Dydhyas diskudhans 1803 Edit this on Wikidata
Niver atomek 45 Edit this on Wikidata
Aray an elektrons [Kr] 4d⁸ 5s¹ Edit this on Wikidata
Elektronegedhegedh 2.28 Edit this on Wikidata
Studh oksidyansEdit this on Wikidata
Rann a period 5, bagas 9 Edit this on Wikidata
Commons page Restrennow kelmys war Gemmyn Wikimedia

Elven gymyk yw rodiom, niver 45 y'n Vosen Beriodek. Y furvell gymyk yw Rh. An hanow a dheu dhyworth an ger Greka rhodos, ow styrya liw rosen. Nyns eus rann vewoniethel dhe rodiom, ha pur danow yw an elven ma. Diskudhys veu rodiom gan William Hyde Wollaston (1766-1828). Kymygydh o Wollaston dhyworth Norfolk neb a driga yn Loundres. Ev a oberi war-barth Smithson Tennant (1761-1815) yn 1800. I a wrug hwithrans war blatinom, orth y deudhi yn aqua regia, kemyskans a drenken hidroklorik ha trenken nitrik. Tennant a dhiskudhas osmiom hag iridiom dhyworth remenant y'n teudhans. Wollaston a studhyas an teudhans y honan. Dhyworth henna ev a gavas paladiom ha rodiom. Wosa kodha yn godhas an paladiom, gesys veu ev gans gwrysow liw rosen teg a rodiom klorid.

Y hwer rodiom avel monow tanow, avel rodoplumsit (rodiom-plobm sulfid - Rh3Pb2S2) ha rodokrosit. Askorrys yw rodiom ynwedh avel isaskorr purhe monow kober ha nikel. An askorrans ollvysel pub bledhen yw 16 tonnas. Usys yw dhe wul konvertydhyon katalytek (85% a askorrans bledhenek). Eylgylghys yw a-dro dhe 2 donnas an vledhen dhyworth konvertydhyon katalytek. Usys yw nebes anedha, a-dro dhe 6%, y'n diwysyans gweder.

Poos atomek rodiom yw 102.91, y boynt teudhi yw 1966°C ha'y boynt bryjyon yw 3725°C. Y dhosedh yw 12.4kg an liter. Alkan tanow lenter arghansek kales yw.

Mirva[golegi | pennfenten]