Niobiom

Dhyworth Wikipedya, an godhoniador rydh
Jump to navigation Jump to search
Niobium crystals and 1cm3 cube.jpg
Nb-TableImage.svg
Ensampel a'n re ma a sew Elven gymyk Edit this on Wikidata
Klass transition metal, period 5 Edit this on Wikidata
Furvell gymyk Nb edit this on wikidata
Dydhyas diskudhans 1801 Edit this on Wikidata
Niver atomek 41 Edit this on Wikidata
ElektronegedhegedhEdit this on Wikidata
Darn a period 5, group 5 Edit this on Wikidata
Commons page Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Elven gymyk yw niobiom, niver 41 y'n Vosen Beriodek. Y furvell gymyk yw Nb. An hanow a dheu dhyworth Niobe, myrgh myghtern Tantalus yn mythologieth Grek, awos bos an elven niobiom mar hevelep dhe dantalom.

Nyns eus rann dhe niobiom y'n korf denel. Diskudhys veu yn 1801 gans Charles Hatchett (1765-1847) yn Loundres. Ev a wrug ober war sort a voon, kolumbit y hanow. Gwrys an alkan pur rag an kynsa prys yn 1864 gans C.S.Blomstrand.

An chyf moon yw kolumbit (Fe, Mn)(Nb,Ta)2O6 aswonnys avel niobit ynwedh. Yma'n balyow moyha posek yn Brasil (85% a askorrans ollvysel), Repoblek Werinel Kongo, Russi, Nijeri ha Kanada. Askorrys yw a-dro dhe 60,000 tunnas an vledhen. Keworrys yw dhe dhur dinam rag y grevhe. Usys yw dhe wul gwelynni kesteudha (welding rods) ha pibennow yn dasoberoryon nuklerek ow karya lithiom ha sodiom linyel. Usys yw kesalkenyow niobiom dhe wul ympyansow leuvvedhegel (surgical implants) awos ny wra dasoberi gans gwias denel.

Poos atomek niobiom yw 92.92, y boynt teudhi yw 2468°C ha'y boynt bryjyon yw 4742°C. Y dhosedh yw 8.6kg an liter. Alkan splann loos-liw dur yw niobiom, medhel pan yw pur. Gemmweyth gwrys a niobiom a splanna gans liwyow seythliw.

Mirva[chanjya | pennfenten]