Timor Est
| |||||
| Lavar kenedhlek: Honra, Pátria e Povo (Portyngalek: Honor, Homeland, and People) | |||||
 | |||||
| Yeth soedhogel | Tetum ha Portyngalek | ||||
| Pennsita | Dili | ||||
| Brassa sita | Dili | ||||
| Lywydh | José Ramos-Horta | ||||
| Pennmenyster | Taur Matan Ruak | ||||
| Enep | 15,007 km² | ||||
| Poblans (2005) Doesedh | 1,040,880 a drigoryon 69 triger/km² | ||||
| Anserghogeth -dhiworth Portyngal -dhiworth Indonesi |
28ves a vis Du, 1975 20ves a vis Me, 2002 | ||||
| Mona kemmyn | Dollar amerikan ($ USD) | ||||
| Kan genedhlek | Pátria | ||||
| Kodenn kesroesweyth | .tl | ||||
| Kodenn pellgowser | +670 | ||||
Timor Est (yn Tetum, Timor Lorosa'e; yn Portyngalek, Timor-Leste) yw gwlas yn Asi Soth-Est. Trevesigeth bortyngalek o Timor Est a-dhia an 1702. Indonesi a wrug fetha an wlas naw dydh wosa y dhiskleryans a anserghogeth yn 1975. Yntra 100,000 ha 200,000 a dus a wrug kelli aga bywnans der bad-oberow yn termyn galloes indonesek yn Timor Est.[1] [2]
Indonesi a wrug gasa Timor Est wosa votyans an pobel yn 1999; soudoryon ostralyek an Kenedhlow Unys a wrug surhe kres. Yn 2002, kenedhlow an bys a wrug aswonn anserghogeth Timor Est. An kynsa penn-menyster, Marí Alkatiri, a asas y soedh yn 2006 wosa termyn a dhroplansow garow.
Pobel Timor Est a wra sywya an fay katholik. Ynsi a wra kewsel leun a davosow malayek-polynesek poken papouek, mes Tetounek (Tetum/Tetun) yw devnydhys avel yeth kemmyn a rann vras a'n bobel. An kottha tus a woer kewsel Portyngalek. An dhiw ma yw tavosow savonel an stat. Yonkers a woer kewsel Indonesek ha nepprys Sowsnek.
Lywydhyon
[golegi | pennfenten]| № | Hanow | Hevelep | Dalleth | Diwedh | Parti |
|---|---|---|---|---|---|
Gwenel a-barth Anserghogeth  | |||||
| 1 | Francisco Xavier do Amaral | 1975 | 1975 | FRETILIN | |
| 2 | Nicolau dos Reis Lobato | 1975 | 1978 | FRETILIN | |
Menystryans an Kenedhlow Unys  | |||||
| — | Sérgio Vieira de Mello | 1999 | 2002 | nagonan (Kenedhlow Unys) | |
| Anserghogeth | |||||
| 3 | Xanana Gusmão |  |
2002 | 2007 | FRETILIN |
| 4 | José Ramos Horta |  |
2007 | hwath y'n soedh | nagonan (anserghek) |
Penn-menystryon
[golegi | pennfenten]| № | Hanow | Hevelep | Dalleth | Diwedh | Parti |
|---|---|---|---|---|---|
| Gwenel a-barth Anserghogeth | |||||
| 1 | Nicolau dos Reis Lobato | 1975 | 1975 | FRETILIN | |
| Menystryans an Kenedhlow Unys | |||||
| — | Sérgio Vieira de Mello | 1999 | 2002 | nagonan (Kenedhlow Unys) | |
| Anserghogeth | |||||
| 2 | Mari Alkatiri |  |
2002 | 2006 | FRETILIN |
| 3 | José Ramos Horta | |
2006 | 2007 | FRETILIN |
| 4 | Estanislau da Silva | 2007 | 2007 | FRETILIN | |
| 5 | Xanana Gusmão | |
2007 | hwath y'n soedh | CNRT |
Pennfentynyow
[golegi | pennfenten]- ↑ Benetech Human Rights Data Analysis Group (9 February 2006). The Profile of Human Rights Violations in Timor-Leste, 1974-1999. A Report to the Commission on Reception, Truth and Reconciliation of Timor-Leste. Human Rights Data Analysis Group (HRDAG).
- ↑ "POWER AND IMPUNITY" Human rights under the new order. Amnesty International (September 1994).
An erthygel ma yw skrifys yn Kernewek Kemmyn.
 | Stock a-dro dhe dhoronieth po unn wlas yw an erthygel ma. Hwi a yll gweres dhe Wikipedya der y efani. |
| Gwlasow yn Asi | |
|---|---|
| Asi West | Afghanistan | Arabi Saoudek | Armeni | Aserbayjan | Bahreyn | Ejyp | Konna Gasa | Glann West | Pow Grousi | Irak | Iran | Jordan | Katar | Koweyt | Kyproes | Lebnon | Oman | PUA | Syri | Turki | Yemen | Ysrael |
| Asi Soth | Bangladesh | Bhoutan | Eynda | Maldivys | Nepal | Pakistan | Shri Lanka |
| Asi Gres | Pow Kasagh | Pow Kyrgys | Pow Ousbek | Russi | Pow Tajik | Pow Turkmen |
| Asi Est | China (Hong Kong, Makaw, Taywan) | Korea Dhyhow | Korea Gledh | Nihon | Mongoli |
| Asi Soth-Est | Byrmani | Bruney | Indonesi | Filipinys | Kamboji | Pow Lao | Malaysi | Singapour | Pow Tay | Timor Est | Vietnam |