Manganes

Dhyworth Wikipedya, an godhoniador rydh
Jump to navigation Jump to search
Manganese electrolytic and 1cm3 cube.jpg
Mn-TableImage.svg
Ensampel a Elven gymyk, soled helosk Edit this on Wikidata
Furvell gymyk Mn edit this on wikidata
Klevesow a dhyghtys Dises difyk megyans edit this on wikidata
Dydhyas diskudhans 1774 Edit this on Wikidata
Niver atomek 25 Edit this on Wikidata
Elektronegedhegedh 1.55 Edit this on Wikidata
Studh oksidyans −3, −2, −1, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 Edit this on Wikidata
Rann a period 4, bagas 7 Edit this on Wikidata
Commons page Restrennow kelmys war Gemmyn Wikimedia

Elven gymyk yw manganes, niver 25 y'n Vosen Beriodek. Y furvell gymyk yw Mn. Ny wodhvedhys yw pyth yw styr an hanow, po dhyworth an ger Latinek magnes, ow styrya tennven awos y voon pyrolusit bos tennvenek, po dhyworth magnesia nigra awos liw manganes oksid. An moon moyha kemmyn yw pyrolusit.

Elven essensek yw manganes dhe bub eghen. An rann vrassa anedha yw y'n eskern. Peryllus yw anella mog po polter manganes. Arwodhyow an kleves 'terthen vog' (fume fever) yw skwithder hag anoreksia. Y'n Oos Victoria, 'Condy's Disinfecting Fluid' via yn pub gwerthji kymyst hag usys o rag golghi an lonk. Permanganat o unn a'y dhevnydhyow. Usys o manganes y'n Oos Romanek dhe wul gweder kler, yn medh Pliny an Kottha yn 79KOK. An kymygydh a Sweden, Johan Gottlieb Gahn (1745-1818), a dhiskudhas an alkan pur yn 1774.

Askorrys yw a-dro dhe 5 milvil tunnas a'n alkan pub bledhen. Ny usys yw an alkan awos y vos re vrottel. Kesalkenyow yw devnydh 95% a'n moon, kepar ha dur (1% manganes), ha dur manganes (13% manganes) - usys dhe wul kledhrennow hensi-horn, gonnys ha prennyer baghow prison.

Poos atomek manganes yw 54.94, y boynt treudhi yw 1244°C ha'y boynt bryjyon yw 1962°C. An dosedh yw 7.4kg an liter. Alkan kales brottel arghansek yw manganes. Ev a dhasober gans dowr dhe furvya gossen.


Mirva[golegi | pennfenten]