Lesbenigys an koos
| Lesbenigys an koos | |
|---|---|
| Lesbenigys an koos (Geum urbanum) | |
| Klassans bewoniethek | |
| Gwlaskor: | |
| (anrenkys): | |
| (anrenkys): | Eudicots |
| (anrenkys): | Rosids |
| Urdh: | Ericales |
| Teylu: | |
| Kinda: | Geum |
| Hanow dewhenwek | |
| Geum urbanum Linneaus | |
Geum urbanum, yw plans pubvledhynnyek y'n kinda Geum ha'n teylu Rosaceae. Y hanow Kernewek yw lesbenigys an koos. Ev a dyv yn tylleryow skeusek yn ranndiryow temprek Europa hag Asi. Yma dhodho niver a henwyn Sowsnek, kepar ha wood avens, herb Bennet ha St. Benedict's herb.
Deskrifans
[golegi | pennfenten]Yma dhe lesbenigys an koos gwreydhkyf tew kott ha garrow tanow, ow trehedhes ughelder a 20 - 60 cm. Bleujyowa a wra ynter mis Me hag Est, mes an bleujennow a yll pesya bys dhe gynnyav ha treweythyow mis Kevardhu. Treuslinen an bleujennow yw 1 - 2 cm, pubonan gans 5 petal melyn splann.
Hanow
[golegi | pennfenten]Hanow skiansek an kinda, Geum, a dheu dhyworth an Grek geno, ow styrya 'ri sawor hweg' drefen bos sawor krev a gentrik spis dhe'n gwreydh pan vons palys yn fresk. Urbanum a styr 'dhyworth trevow'. An hanow Sowsnek avens a dheu dhyworth an Latin avencia, eghen a vellyon. Treylyans garow yw Herb Bennet a'n Latin, Herba benedicta, les benigys, styr an hanow Kernewek.
Ekologieth
[golegi | pennfenten]Bleujen gemmyn a iseldiryow yw lesbenigys an koos. Da yw ganso gwedhegi ledandhel hanternaturel segh, krann, keow hag emlow fordhow war weresow diseghys yn ta. Ev a yll tevi yn lowarthow avel hwenn. Ev a dyv war weresow nebes trenk po kalghek (efander pH 5.5 - 7.7). Ev a wodhev skeusow, mes ny yll kesstrifa gans eghennow erel war welstiryow gwastas.
- Lesbenigys an koos yn y vewva gemmyn
- Eginnow ha bleujen
- Golok ogas a vleujen
- An frooth