Komol noswolow

Dhyworth Wikipedya, an godhoniador rydh
Jump to navigation Jump to search
Komolennow noswolow ha Steren lostek Neowise a-ugh Enys Môn

Komolennow tanow glaswynn po diliw a splann dres an nos yw kommol noswolow (noctilucent clouds yn Sowsnek). [1] Devedhyans an ger Sowsnek noctilucent yw a’n yeth Latin hag an styryans yw ‘splanna y’n nos’. An unn devedhyans yw dhe’n geryow Kernewek ha Kembrek, henn yw nos ha golow (gloyw yn Kembrek).

Furvyes yns gans gwrysow rew yn-dann 100nm a dreuslinen. An kommol a splann y’n hav wosa an howlsedhes mes pan yll an kommol dastewynnya golow an Howl hwath. [2] An ughella komolennow y’n ayrgylgh yw kommol noswolow, kevys y’n mesosfer orth ughelder a 76-85km (47-53 mildir). Yth yns an moyha apert yntra lesresow 50° ha 65° drefen bos an ebron re wolow yn ogas dhe’n Pennow-aghel. [3]

Kampollys veu kommol noswolow gans den vyth kyns 1885, pan dhallathas skiensydhyon Almaynek aga studhya. [4][5] Ethen dowr ha perthyglow polter yw res dh’aga furvya. Y krysir bos an polter a dheu a vicroveyn kowas po loskvenedhyow. [6] Yma hwithrans a-dhiwedhes ow leverel i dhe vos moy kemmyn awos tommheans ollvysel ha moy a ethen dowr y’n ayrgylgh. [7]

  1. [1]
  2. [2]
  3. [3]
  4. [4]
  5. Schröder, Wilfried. "On the Diurnal Variation of Noctilucent Clouds". German Commission on History of Geophysics and Cosmical Physics. p. 2457. http://verplant.org/history-geophysics/Diurnal_V/Main.htm. Kyrghys 2008-10-06.
  6. [5]
  7. [6]