Kays Gramasek

Dhyworth Wikipedya, an godhoniador rydh
Lamma dhe: kevrennow lewya, hwilas

Yn gramasek, kays an hanow po rakhanow yw furv janjadow a sin y weythres gramasek yn fres, klows po lavarenn. Rag ensampel, rakhanow a yll bos an gostoedh ("My a'n kas"), an dra ("Ev a'm kas") po an perghennek ("Ow fel yw an bel-na"). Nyns eus kaysys yn Kernowek awos Kernowek dhe dhevnydhya dardrigyow yn le an kaysys. Yma systemow kays hwath yn yethow arnowydh kepar hag Almaynek po Finnek hag yma tresow an kaysys yn Sowsnek kyn nag eus lowr anedhans i.

Yn Almaynek[chanjya | chanjya an bennfenten]

Yma peswar kays gramasek yn Almaynek nowydh: Substansek, Akusek, Riek ha Piwek.

An substansek yw devnydhyes dhe sinya gostoedh an verb vyghan.

Substansek
De: Wir gingen zum Geschäft.
Kw: Ni eth dhe'n gwerthji.

An akusek yw devnydhyes dhe sinya tra an verb.

Akusek
De: Wir haben den Hund verloren.
Kw: Ni re gollas an ki.

An riek yw devnydhyes dhe sinya tra a-dhirekt an verb.

Riek
De: Wir haben es ihm geschickt.
Kw: Ni re'n dannvonas dhodho.

An piwek yw devnydhyes dhe sinya perghennek an hanow arall. Kepar hag yn Kernowek, yma teyr fordh dhe wul an piwek; an kensa gans von (a) + riek (avel an a'n kernowek) gans artykyl piwek (avel an yn Kernowek) po gans s orth fin an ger ow tegemmeres.

Piwek: furv onan.
De: Sie ist eine Tochter von dem Bauer.
Kw: Myrgh a'n gonedhek yw hi.
Piwek: furv dew.
De: Sie ist die Tochter des Bauers.
Kw: Myrgh an gonedhek yw hi.
Piwek: furv tri.
De: Sie ist der Bauers Tochter.
Kw: *Myrgh wonedhek yw hy. (Nyns yw hemma possybyl yn Kernewek)

Yn Finnek[chanjya | chanjya an bennfenten]

Yma 15 kaysys yn Finnek; mirewgh orth an moos a-is dhe dhyski moy anedhans i.


Kaysys Finnek
Kays Penner Dardrig Kernowek Ensampel Treylyans
Gramasek
Substansek (nominatiivi) - - talo chi
Piwek (genetiivi) -n a/an talon a ji
Akusek (akkusatiivi) -, -t or -n - talo / talon (an) chi
Darnek (partitiivi) -(t)a - taloa chi (avel tra)
Desedhek (pervedhel)
Ynek (inessiivi) -ssa in talossa yn chi
Atek (elatiivi) -sta a (a-ji) talosta a ji
Pervedhek (illatiivi) -an, -en, etc. (mos) yn taloon (mos) yn chi
Desedhek (yn-mes)
Ortek (adessiivi) -lla orth talolla orth chi
Mesek (ablatiivi) -lta a talolta a ji
Dhetek (allatiivi) -lle dhe talolle dhe ji
Avelek
Avelek (essiivi) -na avel talona avel chi
(Avosek; rannyethek) (eksessiivi) -nta a vos talonta a vos chi
Chanjek (translatiivi) -ksi dhe (chanj a furv) taloksi (chanj) dhe ji
Derivasek
Gansek (instruktiivi) -n gans (an gweres a) taloin gans an chiow
Hebek (abessiivi) -tta heb talotta heb chi
Partek (komitatiivi) -ne- war-barth (gans) taloineen gans an chi(ow)

Yn Sowsnek[chanjya | chanjya an bennfenten]

Hedhyw, nyns eus kaysys gramasek yn Sowsnek kepar ha'n re yn Almaynek po Finnek, mes yth esa nebes yn Sowsnek-Koth. An kaysys a gontynew dhe vywa yn Sowsnek-arnowydh yw an piwek ha'n riek.

An piwek[chanjya | chanjya an bennfenten]

Yn Sowsnek an piwek yw furvyes gans of (a) po 's; an 's-ma yw remenant piwek Sowsnek-Koth. Ev a ober haval dhe Almaynek; an 's war fin an ger ow tegemmeres yw kepar ha'n s finek y'n piwek almaynek. Rag ensampel: "Der Hund des Manns" a yll bos "Der Manns Hund" yn Almaynek anstrothys. An anstrothys yw an pyth yw kevys hwath yn Sowsnek: "The man's dog".

An Riek[chanjya | chanjya an bennfenten]

An riek yn Sowsnek formal a vyw bosva ow merwel. Y benn-ober yw gans who (piw) yn lavarennow relatyf gans an dardrigow to (dhe), with (gans), for (rag) po from (a), pan yw who devnydhyes yn riek lyennek m yw adyes dhe'n who dhe wul whom.

Ensampel gans with
En: With whom am I speaking?
Kw: Gans piw yth esov vy ow kewsel?
Ensampel gans from
En: This is the man from whom I received the gift.
Kw: Hemm yw an den a dhegemeris an ro anodho.