Richard Jenkin
| Richard Jenkin | |
|---|---|
| Genys |
9 Hedra 1925  |
| Mernans |
29 Hedra 2002 |
| Galwesigeth |
prydydh, dyskador, politeger |
| Soodh |
Bardh Meur, Bardh Meur, Kannas Bardh Meur |
| Parti Politek |
Mebyon Kernow |
| Pries |
Ann Trevenen Jenkin |
| Fleghes |
Loveday Jenkin |
| Eseleth |
Gorsedh Kernow |
Richard Garfield Jenkin (9ves Hedra 1925 - 29ves Hedra 2002) o politeger kenedhlek Kernow hag onan a'n fondyoryon a Vebyon Kernow. Bardh Meur Gorsedh Kernow o ev 1976-1982 ha 1985-1988.[1] Map Dyvroeth yw y hanow bardhek.[2]
Bewnans a-Varr
[golegi | pennfenten]Genys veu Richard Jenkin yn Ilkeston, Derbyshire, ha spena y vewnans a-varr a wrug ev yn Mankenyon. Y das, kepar ha lies a'y henedh, a asas Kernow drefen Kynsa Bresel an Bys ha kollva erbysieth Kernow. Yn despit dhe henna, Jenkin a allas mentena kestav da gans y genderwi ha keniterwi yn Kernow dres y flogholeth.
Hag ev yn Mankenyon, Jenkin a dhallathas studhya Kernewek yn sevur. Yn 1939, ev a dhiwrosas tre a'y dy'gol hav yn Kernow gans y das drefen Nessa Bresel an Bys. Wosa gorfenna studhya yn Skol Ramasek William Hulme, ev eth dhe Bennskol Rysoghen rag bledhen hag en bos gelwys dhe junya an vresel ha hi yn hy diwettha agwedh. Ev eth dhe Bow Grek, Ejyp, Palestin ha Persia gans an lu. Dres an oos ma, ev a besyas studhya Kernewek ha kesskrifa gans gweythresoryon a vri erel a-barth Kernewek. Ynwedh, ev a skrifas skrifow radyo a-dro dhe Gernow hag ynna nebes a'y brydydhieth y honan, pan dheuth ha bos ev oberador radyo rag Kannas an Lu dhe Bow Grek.
Ober a-barth Kernow ha Kernewek
[golegi | pennfenten]Hag ev ow kowlwul y gonis a-barth an lu yn 1947, ev a veu enorys avel bardh Gorsedh Kernow der an yeth, ow kemeres an hanow Map Dyvroeth, drefen y eksil hag eksil y das a'ga thre, Kernow.[3] Wosa an lu, ev a gowlwrug y gradh yn Kymygieth yn Mankenyon, metya Ann Trevenen, fondya Mebyon Kernow gensi ha nebes erel, ha mos dhe Gollji Pennskol an Soth West dhe gwalifia avel dyskader.
Yntra 1956-1973, Jenkin ha'y wreg a restras an lyver-termyn New Cornwall, hag o gwreydhyel yn y oos rag diskwedhes Kernow gwir a-der Kernow dell veu representys gans media sowsnek.
A 1960, Jenkin a dhallathas bos pur vyw y'n Orsedh, ow kul lies sodh, y'ga mysk esel an Konsel, Skrifennyas (1961-1965), Bardh Herald (1961-1972), Kannas Bardh Meur (1972-1976) ha dew spys avel bardh Meur: 1976-1982 ha 1985-1988. Dres an oos ma, amkan Jenkin o dhe avonsya Kernow, Kernewek ha'n Orsedh.
Keffrys ha kevri orth an Orsedh, ev a gevros meur orth meur a gowethyansow. An re ma a yssyns gweythresieth politek avel esel-fondya Mebyon Kernow ha bos ombrofyer etholans diwweyth, yn 1970 ha 1983, ombrofyer etholans Europa (yn 1979, ow kwaynya 5.9% a'n raglev)[4], konseler yn Pluw Grewen (1964-1995), Kaderyer MK ynter 1973 ha 1983 ha Lewydh rag Bewnans der Enor yn 1988. Ynwedh pur byw ow ev y'n Guntelles Keltek, ow synsi meur a sodhow y'n Kessedhek Keswlasek ha Skorren Kernow, y'ga mysk Lewydh ha Lewydh rag Bewnans der Enor. Ev o rann kessedhek Gwithti Hellys nebes bledhynnyow ha gwari an dhragon yn Hal an Tow orth Dydh Feri Hellys.
Yn y dermyn avel bardh Meur, Jenkin a fondyas Esedhvos Kernow hag, avel rann a henna, restra an kynsa keskerdh Sen Peran. Y gevrohow Kernewek dre gesstrifow an Orsedh ha'y dhyllansow y honan, yn arbennik Delyow Derow (1988-1996) ha Naw Pregoth (1983), o keworransow posek dhe gorpus Kernewek arnowydh ha lien Sows-Kernewek a'n 20ves kansvledhen, keffrys ha'y skrifow erel ha'n arethyow a ros ev dhe lies kowethyans keltek hag a Gernow. Ev a skrifas Cornwall the Hidden Land gans Ann Trevenen Jenkin yn 1965.
Performans Politek
[golegi | pennfenten]| Parti | Ombrofyer | Raglevow | % |
|---|---|---|---|
| Gwithadorek | David Mudd (etholys) | 21,477 | 44.53 |
| Lavur | John Dunwoody | 19,954 | 41.37 |
| Livrel | Alfred George Sherman T Davey | 5,843 | 12.11 |
| Mebyon Kernow | Richard Jenkin | 960 | 1.99 |
| Parti | Ombrofyer | Raglevow | % |
|---|---|---|---|
| Gwithadorek | David Harris (etholys) | 94,650 | 55.1 |
| Lavur | D. Leather | 36,681 | 21.4 |
| Livrel | G. H. T. Spring | 23,105 | 13.5 |
| Mebyon Kernow | Richard Jenkin | 10,205 | 5.9 |
| Ecologieth | Edward Goldsmith | 5,125 | 3.0 |
| United Against the Common Market | A. E. M. Ash | 1,834 | 1.1 |
| Parti | Candidate | Votes | % |
|---|---|---|---|
| Gwithadorek | David Mudd (etholys) | 24,614 | 50.00 |
| PDS | David Fieldsend | 13,589 | 27.60 |
| Lavur | Anthony Bunt | 10,446 | 21.22 |
| Mebyon Kernow | Richard Jenkin | 582 | 1.18 |
Bewnans Personek
[golegi | pennfenten]Jenkin a dhemmedhis gans Ann Trevenen a Resrudh yn 1956 ha dalleth dyski tus yn Totnes, Dewnens. Yth esa dhedha peswar flogh: Morwenna (1957), Loveday (1959), Gawen (1963) ha Conan (1969). Yn 1960 ev a vovyas soodh dhe Skol Ramasek Hellys ha dehweles dhe Gernow, dhe driga yn Trelids. Ev a verwis yn Truru dhe'n 29ves Hedra 2002, 77 bloodh.
| Bleynyes gans: Trevanyon |
Bardh Meur 1976—1982 |
Holyes gans: Den Toll |
| Bleynyes gans: Den Toll |
Bardh Meur 1985—1988 |
Holyes gans: Gwas Costentyn |
Yma'n erthygel ma owth usya an Furv Skrifys Savonek a-barth Kernowek kres.
 |
Porth Kernow – Tre rag folennow ha klassys Wikipedya a-dro dhe Gernow. |
- ↑ List of Grand Bards on Gorseth website. Skantlyn:Webarchive
- ↑ "Richard Jenkin: Haunting presence in the campaign for Cornish devolution", The Times, November 23, 2002
- ↑ Deacon, Bernard; Cole, Dick; Tregidga, Garry (2003). Mebyon Kernow and Cornish Nationalism. Wales: Welsh Academic Press. p. 128. ISBN 1860570755.
- ↑ Election to the European Parliament 1979: Results by constituency