Keynvor Hebask
Keynvor Hebask yw an brassa keynvor y'n Nor. Yma ev owth ystynna dhyworth an Arktek y'n north dhe Mor an Soth (po herwydh tybyans, dhe Antarktika) y'n soth, gen Asi hag Ostrali dhe'n west, hag Amerika dhe'n est.
Orth 165.2 milvil gilometer pedrek (63.8 milvil vil bedrek) yn enep, ma'n brassa rann ma Keynvor an Bys ow kudha neb 46% a vejeth dowr an Nor hag a-dro dhe dressa rann a'y vejeth yn somm, orth y kul brassa avel enep tir an Nor oll war-barth.[1] Yma'n kehysedh orth y ranna dhe'n Keynvor Hebask North ha'n Keynvor Hebask Soth, gen diw dorva rowl: an Enesow Galapagos ha'n Enesow Gilbert. Kyn i eth war an kehysedh, i a prederys avel bos a-ji yn tien an Keynvor Hebask.[2] An Kleudh Mariana y'n Keynvor Hebask West yw an downna poynt y'n bys, ow trehedhes downder a 10,911 meter.[3]
An Keynvor Hebask a veu gwelys gans Europeanyon a-varr y'n 16ves kansbledhen, kynsa gans an hwithrer tiryow Vasco Núñez de Balboa a wrug tremena Ros Panama en 1513 hag y henwel Mar del Sur (Mor an Soth). Y hanow arnowydh a veu res gans an hwithrer tiryow a Bortyngal Ferdinand Magellan dres kaskerdh Spayn a wolyans a-dro dhe'n bys yn 1521, a wrug kavos gwynsow ewn hag ev ow trehedhes an mor hag y elwel Mar Pacifico en Portyngalek, ow styrya "mor hebask".[4]
Devynnow
[golegi | pennfenten] | Stock a-dro dhe dhoronieth po unn wlas yw an erthygel ma. Hwi a yll gweres dhe Wikipedya der y efani. |