Mesopotami

Dhyworth Wikipedya, an godhoniador rydh
Jump to navigation Jump to search
Mesopotami
Statue Gudea Met 59.2.jpg
Sort tiredh gonisogethel, hen hwarheans Edit this on Wikidata
Doronieth
Tyller Asi West, Krommen Fruthus, kevreyth avonyow Tigris-Euphrates Edit this on Wikidata
Kesordnogyon 33.7°N 43.5°E Edit this on Wikidata

Mesopotami (Hen Reka: Μεσοποταμία; Arabek بِلَاد ٱلرَّافِدَيْن) yw ranndir istorek a Asi West desedhys yn kevreyth avonyow TigrisEuphrates, y'n rann north a'n Grommen Fruthus. Hedhyw, Mesopotamia yw desedhys yn Irak arnowydh. An ranndir istorek a syns ynno penn an Morblek Persian, Turki soth-est, Iran west, Syri north-est ha Kuweyt north. An hanow Mesopotami a dheu a'n Hen Reka "tir yntra diw avon".

An ranndir yw henwys "an kowel lesk a hwarheans". Mesopotami a veu fethys lies prys gans meur a dus dhyffrans. Kres an emperourethow sumerian, akkadian, babylonian hag assyrian. An hen skrifa gennek (Sowsnek: cuneiform) a veu usys y'n kynsa le yn a-dro dhe 3000 KOK gans an dus sumerian. Citys a vri yn istori hag esa yn Mesopotami yw Uruk, Ur, Nippur, Nineveh, ha Babylon. Nebes an ledyoryon bosek a Mesopotami yn istori o Ur-Nammu (myghtern Ur), Sargon a Akkad (fondyer an ruvaneth akkadian), Hammurabi (neb a fondyas an stat Hen Babylon) ha Tiglath-Pileser I (neb a dhallathas an Emperoureth Assyrian). Myrgh Sargon, Enheduanna, yw aswonnys avel an prydydh kynsa hag onan a’n benenes henwys kynsa.

Meur a avonsyansow yn teknegieth a veu gwrys gans an hen tus Sumerians, kepar ha dowrheans, kenwerth der avon ha kontrol livyow. Yth esa ammeth dhe'n dus sumerian, keffrys ha bestes dofhes, a'n kynsa kovadhow. Y krysir bos Babylon an kynsa cita drehevys gans tus trevesigys. Ynwedh yth o Mesopotami an le may feu an ros usys kynsa. Y'n kynsa le yth esa ros priweythor usys dhe wruthyl pottys pri, ena an dus sumerian a wrug hy aswiwa rag treusporth.

Yma'n erthygel ma owth usya an Furv Skrifys Savonek a-barth Kernowek kres.

Gold piece.png Onan a'n mil erthygel posekka war Wikipedya yw an erthygel ma.