Luang Pu Sodh Candasaro
| Sodh Candasaro | |
|---|---|
|
| |
| Hanow | หลวงปู่ สด จนฺทสโร |
| Genys |
10 Hedra 1884 Song Phi Nong |
| Mernans |
3 Hwevrer 1959 Bangkok |
| Galwesigeth |
bhikṣu |
Luang Pu Sodh Candasaro (10 mis Hedra 1884 – 3 mis Hwevrer 1959), henwys ynwedh Phramongkolthepmuni, o managh Bouddiek. Abas a Wat Paknam Bhasicharoen o ev ernag y vernans. Rag henna henwys Luang Pu Wat Paknam yn fenowgh yw, hemm a styr "an Tas Gordhys a Wat Paknam". Ev a dheuth ha bos mester ombreder hag ev a gevras dhe Vouddieth dai. Ev a sakras an kynsa menegh Vouddiek a'n west hag ev a dhyskas dhe dhiw a'n benenes Bouddiek moy a vri: Maechi Chandra Khonnokyoong ha Voramai Kabilsingh. Ev a gryssa gans an hengov Dhammakaya dhe re dhasdrovya Vijja Dhammakaya, method ombreder devnydhys gans an Bouddha yn tevesek. A-dhia an 2000ow, nebes skoloryon re verkyens an rann bosek dhodho gans ow komendya Bouddieth Theravāda y'n west.
Bewskrif
[golegi | pennfenten]Bewnans yowynk
[golegi | pennfenten]Yn bewskrifow hengovek, Luang Pu Sodh o genys Sodh Mikaewnoi yn 10 mis Hedra 1884 dhe deylu rych lowr a varghadoryon ris yn Amphoe Song Phi Nong, Suphan Buri, rannvro 102 kilometrow dhe'n west a Vangkok yn Pow Tay kres. Y das o henwys Ngen hag y vamm Soodjai. Pan o ev 9 bloodh, ev a dhegemeras y adhyskans kynsa y'n tempel a'n gwig gans y ewnter, piw o managh Bouddiek. Rag henna, ev a aswonis Bouddieth a-dhia vloodh yowynk. Ynwedh, ev a dhiskwedhas gnasow a dus owth omdhyski hag ev o hegar dhe viles. Rag ensampel, ny's gassa dh'aga gortos yn howlgan po oberi re gales.
Pan y ewnter a gwayas dhe Wat Hua Bho, ev a dhros Sodh ganso rag dyski dhodho pella. Wosa nebes termyn, y ewnter a dhiberthas an vanaghieth, mes Ngen a dhanvonas dhe studhya gans Luang Por Sap, an abas a Wat Bangpla. Hemm yw le may Sodh a dhyskas an yeth Khmer. Pan ev o 13 bloodh, ev a gowlwrug y studhyans Khmer hag ev a ros tre rag gweres dh'y das. Ngen a oberas kowethyans ris, ow karya ris yn skathow a Suphanburi rag gwertha dhe velinyow yn Bangkok hag an Rannvro Nakhon Chai Si. Pan 14 bloodh, Ngen a verwis, ha res o dhe Sodh omgemeres rag an kowethyans teylu, drefen an mab kynsa o ev. Hemm a dochyas dhodho: yth esa ladron ha godrosow erel. Pan ev o 19 bloodh, ev a hwansas dhe vos managh. Unn dydh, ev o war dres oll a'n peryl a ladron hag y vayni ow merwel, hag ev a ombrederas a-dro dhe vernans. Ena ev a lias dhe vos sakrys mars ev a dreusvewas y oberen. Rag diberth y deylu, ev a erbysas bys dhe 22 bloodh o ev.
Sakrans
[golegi | pennfenten]
Sodh o sakrys yn Wat Songpinong yn y dre hag ev a dhegemeras an hanow managhek y'n yeth Pāli Candasaro, Phra. Sodh a dhallethas dhe studhya ombreder ha skriptor, dell happyas war'n ger: aviccāpaccaya (an elven a dhiskians). Ev a vynnas godhvos a'n styryans a'n ger, y venegh leel ny allons provia gorthyp. I a gomendyas dhe studhya yn Bangkok. Ev a wrug hemma, yn despit dhe'y vamm.
Yn ogas a Vangkok, Phra Sodh a studhyas an dhew a-woles dhe vestrysi a'n hengov ombreder war anow ha konygyon yn dielvennans skriptor, an re na o ankemmyn y'n oos na. Ev a dhyskas a-dro dhe veur a daklow. Ynwedh, ev a dhyskas meur a artys ha hwedhlow dyskys yn templow y'n eur na, kepar hag astrologieth ha praktisyow hudel, mes wosa henna ev a fogellas war ombreder hepken. Yn y notennow omvywskrif, ev a skrifas a-dro dhe owth omassaya ombreder pub dydh, a-dhia an kynsa dydh wosa y sakrans.
Wosa y vledhen tressa wosa sakrans, Phra Sodh a viajyas dhe veur a dylleryow yn Bangkok rag studhya skriptors hag omassaya ombreder gans dyskadoryon dhyworth hengovyow selys. Ev a studhyas skriptors yn Wat Pho, Wat Arun, Wat Mahadhatu, ha re erel. Ev a dhyskas a-dro dhe ombreder rag ogas dhe 10 bledhynnyow yn 8 templow, ow synsi Wat Ratchasittharam, Wat Pho, ha Wat Chakkrawat. Yn Wat Ratchasittharam, ev a studhyas method ombreder gwelesheans gans Luang Por Aium, hag ev a glewas avonsyans ombreder posek. Skolores a Vouddieth Catherine Newell a lever: ev a bercevyas pel a wolow ena yn ombreder, mes bewskrif hengovek skrifys yn y oos a lever an avonsyans ma o yn tempel le asonwys henwys Wat Lakhontham. Skoloresow a Vouddieth Kate Crosby ha Newell a lever Wat Ratchasittharam yw troboyntel yn an displegyans a Luang Pu Sodh, le may ev a dhyskas praktisyow a Yogavacara.
Yn y gynsa bledhynnyow avel managh, ow triga yn Wat Pho, yth esa ankombrynsi dhodho gans ow kavos boos war alusennow hengovek. Hemm yw pan venegh a ello dhyworth chi dhe ji ow hwilas gwerin rag offra boos dhedha. An ankombrynsi ma a ledyas dhodho dhe ervira dhe dhrehevel kegin rag menegh yn neb dydh, neb a enjoyo es yn aga bewnans spyrysel. Y'n eur na, Phra Sodh a vovyas y vroder yowynka ha dallether Samruai dhe omjunya yn Wat Pho. Byttegyns, yn y vledhen peswora avel managh, an dhew Phro Sodh hag y vroder Samanen Samruai godhas klav drefen brygh. I a eth dhe glavji yn ogas, ha Phra Sodh a omwellhas mes y vroder a verwis kyns neppell wosa henna yn aga thre Song Pi Nong, 18 bloodh o ev. Kyns an dhew a godhas klav, yth esa hunros gans Phra Sodh yn may nebonan a offras sagh a dewes dhedha avel ro. Ev a dhybras unn dornas a tewes dhyworth an sagh, mes y vroder a dhybras dew.
Displetyans a ombreder Dhammakāya
[golegi | pennfenten]
Kyn Phra Sodh re studhsa hans meur a vestrysi, hag ev re wrussa maystri war veur a dekstow Pāli posek, nyns o ev pes da. Ev a omdennas dhe'n arenebedh moy hebask diwweyth. Nebes devedhyans a lever ev a omdennas dhe'n gwylgos rag ombrederi moy, mes Newell a dhout hemma. Yn an 11ves vassa wosa y sakrans, yn 1916, ev a drigas yn Wat Botbon yn Bangkuvieng, Rannvro Nonthaburi. Wat Botbon o an tempel le may ev re dhegemersa dyskans avel flogh. Dell welas yn y notennow omvywskrif, ev a brederas dhe'y honan ev re omassaysa ombreder rag meur a vledhynnyow mes ny allas konvedhes an skiens elvennel dykys gans an Bouddha.
Yndella, war an dydh loor leun yn an mis lorel 10ves a 1916, ev a esedhas yn an hel grerva chif a Wat Botbon, owth ervira dhe gortos yn y braktis a ombreder. Ev a ombrederas rag teyr euryow war an mantra sammā araham. Ena y vrys a goselhes hag selys yn an kres a y gorf, hag ev a glewas pel wolow a Dhamma yn an kres a y gorf, hag ena pelyow nowydh, kettep golowha ha klerha. Herwydh Luang Pu Sodh, hemm o an korf Dhamma gwir, po Dhammakāya, an elven spyrysel a'n Bouddha ha nibbana avel gwirvos a-ji dhe'n korf den, hag an Honan gwir (yn-dar an an-honan). Herwydh Mackenzie, Luang Phaw Sot a hwilas dhe geskelmi y avonsyans dhe an Satipaṭṭhāna Sutta. Ev a styryas lavaren konvedhys dell yw usys avel 'owth omdybi an korf avel an korf' avel 'owth omdybi an korf yn an korf'. An Mahāsatipaṭṭhāna Sutta a yssyns kevres a lavarow rag owth omdybi an korf avel korf, omglewansow avel omglewansow, h.e. mes yw treylys herwydh an lytheren dhyworth Pali avel "yn" yn-dar "avel". Luang Pu Sodh a gonvedhas an lavaren "korf yn korf" avel ow styrya bos war a'n korf, mes ynwedh ev a gonvedhas avel owth ystyn an warder dhe'n korfow nessa dhe'n kres rag praktisyoryon neb a allas a's gweles gans hedhyansow ombrederus, styryans herwydh an lytheren a "yn".
Darbollys ev re hedhsa an golonnen a'n dyskas an Bouddha, Phra Soth a dhallathas chaptra nowydh yn y vewnans, may merkys an dalleth a ombreder Dhammakāya avel hengov. Phra Sodh a ros an remenant a y vewnans dhe ow tyski hag ow kressya an downder a skiens a ombreder Dhammakāya, method ombreder ev a henwis ynwedh Vijjā Dhammakāya, 'an skiens didro a'n Dhammakāya'. Templow yn an hengov a Wat Paknam Bhasicharoen, henwys war-barth an hengov Dhammakaya, a grys an method ma o an method devnydhys gans an Bouddha y'n dalleth rag hedhes golowyans, mes yth o kellys 500 bledhynnyow wosa an parinirvana an Bouddha. Dell yw usys, an hwarvos a'n hedhyans a'n Dhammakāya yw deskrifys gans an hengov Dhammakaya yn termys varthusek ha kosmek. Rag ensampel, kampollys yw an glaw poos kyns an hwarvos.
Bewnans avel abas
[golegi | pennfenten]
Phra Sodh a dremenas meur a dermyn ow tyski. Pan ev o yn Wat Pho hwath, ev re dys'sa an yeth Pāli yn bagh vanaghek y honan dhe venegh erel ha dallethoryon. Ev re dhaskorsa tempel gesys yn y dre Song Phi Nong hag ev a selyas skol rag studhyansow a Vouddhieth rag gwerin yn Wat Phrasriratanamahathat yn Suphanburi. Ev a omrolyas rag an apposyansow Pāli amendys, mes heb sewen. Ny omrolyas ev arta kyn skoler gallosek o ev drefen ev a grysas ev dhe vos omrolys rag ober menystrek, ha na vynnas ev henna. Phra Sodh a leveras mars yth esa sewen dhodho, y braktis ombreder a via soffrys. Newell a brof y re dhifygsa an apposyans a-borpos yn gorthyp dhe amendyansow vanaghek a'n eur na, avel menegh erel.
Byttegyns, drefen y ober, ev o merkys gans menegh a vri yn an Saṅgha. Hwath yn 1916, Somdet Phuean, an governer managhek a Phasi Charoen hag unn a'n dhyskadoryon a Phra Sodh, ordenys Phra Sodh avel abas porthwas a Wat Paknam Bhasicharoen, ena yn Thonburi. Somdet Phuean ny vynnas Phra Sodh dhe viajya a-dro heb ow longya dhe dempel unnik, hag offis porthwas a junyas bewnans Phra Sodh dhe abatti. Wortalleth, Somdet Phuean a ordenas Phra Sodh rag offis anbarghus a 3 misyow hepken, ha Phra Sodh a assentyas a'y anvodh. Byttegyns kyns neppell Phra Sodh re leys y honan yn Wat Paknam, Somdet Phuean a ros dhodho an offis leun a abas. Rag gul ow tiberth analladow, yn 1921 Somdet Phuean a ros offis enorek dhe Phra Sodh junys dhe'n offis: "Phrakhru Samanadham-samathan". Byttegyns, dell yw usys Phra Sodh yw henwys "Luang Por Sodh" po "Luang Pu Sodh".
Yn 1916, Thonburi nag o rann a Vangkok na hwath, ha nyns o pons ow junya dhe Vangkok. Wat Paknam a hevelis dispresys, gans gwels war an dhrehevyansow, hag yth esa mar 13 menegh ow triga. Wat Paknam a enebis kudynnow socyal ha dyskybelethel, hag yth esa res dhe ledyer da. Luang Pu Sodh a avonsyas hag ev a withresas dyskybeleth vanaghek strooth. Abel o ev dhe janjya Wat Paknam Bhasicharoen, tempel ogas gwag, dhe dempel gans kansow a venegh, skol rag studhyansow a Vouddhieth, skol gynsa komendys gans an governans, ha kegin rag gul an tempel omsostenadow. An gegin a brovyas boos rag oll an werin ow vysytya an tempel. Hemm yw gwrians dres eghen y'n eur na. Wosa an mernans a Luang Pu Sodh, Phra Thammathassanathon, ena abas a Wat Chana Songkhram a avowas an kowlwrians ma a gressyas y govynnuster a-dro dhe Luang Pu Sodh.
Wat Paknam o kresen erys da a dhysas ombreder. Luang Pu Sodh a boslevas an displegyans a dus moy es drehevyans: dres an gemeneth a venegh y'n tempel (yn 1959, 500 menegh, an ughella yn Pow Tay y'n eur na), ev a selyas kemeneth a vanaghesow gans baghow managhek diberthys ha stevelyow ombreder. An managhesow m o posek yn an tevyans a Vouddhieth Wat Paknam. Y'n kynsa oos, an ober a Luang Pu Sodh nag o talvesys gans an governer managhek yn an gwig, nebes menegh erel, ha meur a werin neb a, herwydh an vywskrifow, kyns yth esa dhedha negs anlaghel y'n tempel. Unweyth, ev o sethys, mes na shyndys. Yth esa keskolm kres ynter an tempel ha Luang Pu Sodh, ny dhiberthas ev skant.
Wosa y apoyntyans avel abas anbarghus, apoyntys o ev avel abas yn leun a Wat Paknam, le may ev a wortas bys dhe'y vernans yn 1959. Rag y vewnans hag ober, yth esa henwyn vanaghek ha riel res dhodho: Phrakhru Samanadham-samathan yn 1921, Phrabhavanakosolthera yn 1949, Phramongkolratmuni yn 1955, ha Phramongkolthepmuni yn 1957. An ditlys riel finek o res a-dhiwedhes, drefen an tempel nag o yn tasogedh riel, ha rag henna yth a dhegemeras le attendyans dhyworth an teylu riel es templow erel.
Ow tyski ombreder
[golegi | pennfenten]
Dres menystrans a voy es hanterkansbledhen, Luang Pu Sodh a dhyskas ombreder Dhammakāya yn tidorr, ow kidya ombreder pub dy'Yow hag ow pregoth a-dro dhe Vouddhieth pub dy'Sul ha dedhyow uposatha. Luang Pu Sodh a lesrannas lyver dalleth a-dro dhe ombreder dhe braktisyoryon. Wortalleth, an method ombreder Dhammakāya o kablys gans an awtoritys dai Saṅgha, drefen method nowydh o. Keskows gans an Saṅgha a ledyas dhe hwithrans yn Wat Paknam, mes an gorfen o an method a Luang Pu Sodh o ewn.
Yn ow tyski ombreder, Luang Pu Sodh a jalenjyas tus erel dhe ombrederi rag mayth i a allons gwirhe rag aga honan an prow a ombreder Dhammakāya. Ev a restras bagas a'y braktisyoryon moyha konnyk hag ev a selyas 'gweythva ombreder a skiens didro'. An braktisyoryon ma, menegh ha managhesow dre vras, a ombrederis yn tyller enyshes y'n tempel, yn korow rag 24 euryor der dhydh, unn kor o 6 euryow. Aga kenskrif o dhe ri aga bewnansow dhe hwithrans ombreder rag an dader kemmyn a gowethas. Y'n lien a'n hengov Dhammakāya, yma meur a dherivasow a-dro dhe ombreder Dhammakāya ow tigelmi kudynnow yn kowethas ha dres oll an bys. Ombreder Dhammakāya o - hag yw hwath - krysys dhe ragwaya gallosow vrysek (abhiññā), kepar ha ow viajya dhe belyow a vosva erel, hag ow redya brysyow. Skrifow a dheskrif fatel ombreder Dhammakāya o devnydhys y'n Bresel an Norvys Nessa rag lettya tanbellennow. Luang Pu Sodh a dhevnydhyas ombreder ynwedh rag yaghhe tus. Racka devnys yn fenowgh yw an hwedhel a Somdet Puean, an abas a Wat Pho, neb a, wosa owth ombreder gans Luang Pu Sodh, o yaghhes rag y gleves. Studhyer posek y'n weythva ombreder o an fondyer a Wat Phra Dhammakaya, Maechi Chandra Khonnokyoong, neb a Luang Pu Sodh a dheskrifas avel "kynsa yn-mysk lies, nessa dhe vyth" a-dro dhe sleyneth ombreder, herwydh an bywskrif a Wat Phra Dhammakaya.
Mernans
[golegi | pennfenten]Yn 1954, Luang Pu Sodh a dheklaryas y vernans degynsywek, hag ev a ynstruktyas y studhyoryon dhe besya aga deverow heb ev, dres oll dhe avonsya ombreder Dhammakāya. Wosa unn bledhen, ev a godhas klav hag y studh o moy ha moy diantel. Yn 1956, ev o diagnosys gans gordynder hag yth esa nebes termyn y'n klavji breselek. Ny grodhvolas ev lower hag yn cher da o ev, ow merwel 3 mis Hwevrer 1959 yn Wat Paknam. Y gorf nag o korfleskys dell o kemmyn, mes gwithys rag may tus a yll dos dhe a's gweles ha skoodhya Wat Paknam.
A-dhia ena
[golegi | pennfenten]Luang Pu Sodh a avonsyas an studhyans a Vouddhieth hag unn a'n ragresoryon o ev yn Bouddhieth dai. Ev a weras dhe gomendya Bouddhieth y'n west. Ev a ragresas an kesuyans a studhyans ha ombreder. Yn Wat Phra Dhammakaya yth esa hel gov drehevys yn y hanow. Nebes bledhynnyow yn 3 mis Hwevrer, Wat Paknam a ost solempnita kenedhlek, junys gans milyow a venegh. Wat Phra Dhammakaya a ost pergherinsesow a-hys tylleryow posek yn y vewnans. Yn 2020, an pergherinses o ostyes rag an prys ethves.