Loskvenydh Augustine
| Skrifys veu an Kernewek y'n folen ma gans Kerneweger anfreth. Mar kyllydh, gwra gwellhe an folen ma mar pleg (ha dilea an skantlyn ma pan vo ewnhes da). |
|
| |
| Sort |
menydh, loskvenydh |
|---|---|
| Doronieth | |
| Konteth |
Alaska |
| Gwlas |
Statys Unys |
| A-ugh an mor |
1,260 Meter |
| Ogas dhe |
Kamishak Bay |
| Kesordnogyon |
59.3633°N 153.4333°W |
| Sevyans |
1,260 Meter |
| Kadon |
Aleutian Arc |
![]() | |
Loskvenydh Augustine (Alutiiq: Utakineq;[1] Denaʼina: Chu Nula) yw loskvenydh gweliek yn Alaska neb a gonsyst a gomplek kresek a grommdohow lava war'n penn ha kerghynnys gans apron a defra, lahar, erghslynk, ha lusu. An loskvenydh a furv Enys Augustine yn Logh Cook y'n Burjestra Penn Tir Kenai a Alaska arvorek a-dhyghow, a-dro dhe 70 mildir dhe'n west a Homer hag a-dro dhe 175 mildir dhe'n soth-west a Anchorage.
An loskvenydh yw byw yn fenowgh, gans tardhansow sonskrifys yn 1883, 1935, 1963-64, 1976, 1986, ha 2006. Yth esa hwarvosow tardhek le yn 1812, 1885, 1908, 1944, ha 1971. An tardhansow bras a dhalleth yn hedardh ha wosa henna yma diveryans kosel a lava.[2] Enys Augustine a'n jeves arenebedh tir a 83.9 km2. Yma'n arvor digompes awos an diskar gordhroglammek arta hag arta a'n krommdo penn, ow furvya erghslynkow yn-nans an menydh hag yn Logh Cook.[3]
An enys yw gwrys dre vras a dhaffar tardhys kyns. Godhonydhyon re allas discernya yth esa diskar kyns an krommdo ow kawsya erghslynkow bras.
Tirhwithrys veu Enys Augustine rag displegyans tredan dordesel, hag an stat a Alaska a wrontyas kevambosow yn 2025.[4][5]
Deskrifans hag istori dororiethel
[golegi | pennfenten]An enys gylghek ananedhys furvys gans Loskvenydh Augustine yw 12 km ledan est-dhe-west, 10 km north-soth; yma penn ogas a gemusur, 1,260 m ughel.

An topp a gonsyst a nebes komplegyon krommdo lava furvys dres meur a dardhansow istorek ha kynsistorek. An brassa rann a'n daffar dernigel war'n runyow yw stockys elinyek a andesit a'n krommdo. An arenep a dhaffar an par ma yw liesbothek, gwel a vernyow pigornek serth ha seudhow. War'n fordh dhe Gatmai yn 1913, Robert F. Griggs re dhetermyas yn kott dorslynk dhe vos devedhyans an tirwedhieth arvorek liesbothekm a-dro dhe Penn Burr, gans analogieth dhorfurvek gans an daffar liesbothek ha stockek a dhorslynk 1912 yn ogas a Gatmai.
An daffar liesbothek war'n tenwennow woles a omhevel yn tirwedhiethel hag yn menwedhoniethel an re ma a'n dorslynk neb a dhallathas an tardhans 1980 a Venydh S. Helens. An daffar a'n dorslynk na a dhiskudhas an dalleth a dhresvyskys gans tirwedhieth liesbothek yn pigern a loskvenydhyow gweliek erel. A-dhia 1980 meur a dhaffar dernigel garow re dheuth ha bos konvedhys dhe vos daffar a veur a dhorslynkow hag erghslynkow meur.
Aktivita tardhek
[golegi | pennfenten]Tardhansow yn 22 mis Genver 1976 ha 27 mis Meurth 1986 a dhroppyas lusu war Anchorage hag a woderras traffik ayr yn Alaska a-dhyghow.
Yn 11 mis Genver 1994, Augustine a dhardhas yn 13:44 ha 14:13 TOK.
2005-2006
[golegi | pennfenten]
An tardhans a gonsystyas a 4 wedhow, ow talleth yn mis Ebrel 2005 hag ow pesya dres mis Meurth 2006. An wedh gynsa a dhallathas avel kressyans lent yn aktivita korrdhorgrysek a-woles dhe'n loskvenydh yn mis Ebrel 2005. Hes gyns yn mis Hedra 2004 a dhisplegyas kevradhow dorgrysoniethel neb a wordremenas neb aspiys a-dhia an tardhans 1986; byttegyns, an spys a hwegh misyow a gosoleth ynter an hes ma ha mis Ebrel 2005, a wra neb junyans dhe'n tardhans 2006 ancertan. An niver a dhorgrysyow a gressyas a onan po dew pub dydh yn mis Me 2005 dres pymp po hwegh pub dydh yn mis Hedra 2005 dhe bympthek pub dydh yn mis Kevardhu 2005. 2 mis Du a dhiskudhas an dalleth a dardhow freatek byghan neb o sonskrifys yn kler war'n rosweyth dorgrysoniethel Augustine. Yth esa an brassa a'n tardhow ma yn 10, 12, ha 15 mis Du. Gorneyj aspiansek yn 12 mis Du a dhiskudhas ethennans efan a arenebedh an penn, mogdoll freth nowydh war'n tenewen a-dhyghow a-dro dhe 1,100 m ughel, ha poltrans byghan a lusu war'n tenwennow a-dhyghow. Yth esa koloven grev a ethen ha gass owth ystynna dhe'n soth-est. Samplys o an lusu yn 20 mis Du hag o kevys dhe vos kemyskans a berthyglow tewedhys ha gwedrek; an pyth kampollys diwettha a hevel dhe vos tefra daswayys a 1986. Yntra 12 mis Du 2005 ha 10 mis Genver 2006, kevradhow dorgrysoniethel o ughel, gans moy ages 420 dorgrysyow aswonys gans an MLA. Yth esa brassa rann an aktivita ma yn tardhow kott haval dhe'n re na gwelys kyns an tardhans 1986.[2]

An loskvenydh a dardhas yn 11 mis Genver 2006, owth ynworra gwedh nessa, neb a besyas bys yn 28 mis Genver. Dorgrysyow tektonek a dhallathas a-varr yn mis Genver, owth omsewya yn tardhans Menegva Dardhadewder Loskvenydhyek 3 diwettha y'n dydh na. Yth esa nebes kolovennow lusu dinythys, pub 9 km a-ugh dhe nivel an mor; yth esa an kolovennow ma delenwys dhe'n north ha soth a'n loskvenydh. Tew o samplys an tefra, ow profya an lava dyllys dhe vos adhves.[6]
Yth esa hwegh tardhansow sonskrifys gans sonskrifellow dorgrysoniethel yntra 13 mis Genver, kynsa an re ma a gowlleskas dorgrysell ha CPGS war'n tenewen a-gledh. Kolovennow lusu a hedhas lemmyn 14 km ha trigoryon a Benn Tir Kenai a dherivas lusu. Yn 16 mis Genver, yth esa krommdo lava nowydh aspiys war'n penn; hag an nessa dydh yth esa tardhans hedardh aral neb a dhanvonas lusu 13 km y'n ayrgylgh. An tardhans ma a wrug bolla 20-30 m ledan y'n krommdo lava nowydh.[6]
Yn 22 mis Genver 2007, an Mirji Loskvenydh Alaska a dherivas aktivita dorgrys bas re gressyas dres an seythen a 22 mis Genver. Byttegyns, an aktivita o le ages y nivel dres an misyow kyns an tardhans 2005-2006.
Rosweythyow helerghell
[golegi | pennfenten]Yma rosweyth a'n Mirji Or Blatt a 10 helerghellow GPS war'n tenwennow a Augustine. Aktivita iskevresek a berghenegas dew an tylleryow na. An Mirji Loskvenydh Alaska a ober ynwedh niver a dhorgrysellow ha ynklinyansellow oll a-dro dhe'n loskvenydh, ow komprehendya 4 gwikameras.
Devynnow
[golegi | pennfenten]- ↑ https://uafanlc.alaska.edu/Online/G977K1985a/G977K1985a_02.PDF
- 1 2 https://doi.org/10.3133%2Fpp17691
- ↑ https://www.avo.alaska.edu/volcanoes/volcinfo.php?volcname=Augustine
- ↑ https://www.thinkgeoenergy.com/geoalaska-to-start-geothermal-drilling-in-augustine-island-alaska/
- ↑ https://dog.dnr.alaska.gov/Services/Geothermal
- 1 2 http://www.avo.alaska.edu/volcanoes/volcact.php?volcname=Augustine&eruptionid=547&page=basics
