Jump to content

Loskvenydh Augustine

Dhyworth Wikipedya, an godhoniador rydh
Loskvenydh Augustine
Sort menydh, loskvenydh Edit this on Wikidata
Doronieth
Konteth Alaska Edit this on Wikidata
Gwlas Statys Unys Edit this on Wikidata
A-ugh an mor 1,260 Meter Edit this on Wikidata
Ogas dhe Kamishak Bay Edit this on Wikidata
Kesordnogyon 59.3633°N 153.4333°W Edit this on Wikidata
Sevyans 1,260 Meter Edit this on Wikidata
Kadon Aleutian Arc Edit this on Wikidata
Map

Loskvenydh Augustine (Alutiiq: Utakineq;[1] Denaʼina: Chu Nula) yw loskvenydh gweliek yn Alaska neb a gonsyst a gomplek kresek a grommdohow lava war'n penn ha kerghynnys gans apron a defra, lahar, erghslynk, ha lusu. An loskvenydh a furv Enys Augustine yn Logh Cook y'n Burjestra Penn Tir Kenai a Alaska arvorek a-dhyghow, a-dro dhe 70 mildir dhe'n west a Homer hag a-dro dhe 175 mildir dhe'n soth-west a Anchorage.

An loskvenydh yw byw yn fenowgh, gans tardhansow sonskrifys yn 1883, 1935, 1963-64, 1976, 1986, ha 2006. Yth esa hwarvosow tardhek le yn 1812, 1885, 1908, 1944, ha 1971. An tardhansow bras a dhalleth yn hedardh ha wosa henna yma diveryans kosel a lava.[2] Enys Augustine a'n jeves arenebedh tir a 83.9 km2. Yma'n arvor digompes awos an diskar gordhroglammek arta hag arta a'n krommdo penn, ow furvya erghslynkow yn-nans an menydh hag yn Logh Cook.[3]

An enys yw gwrys dre vras a dhaffar tardhys kyns. Godhonydhyon re allas discernya yth esa diskar kyns an krommdo ow kawsya erghslynkow bras.

Tirhwithrys veu Enys Augustine rag displegyans tredan dordesel, hag an stat a Alaska a wrontyas kevambosow yn 2025.[4][5]

Deskrifans hag istori dororiethel

[golegi | pennfenten]

An enys gylghek ananedhys furvys gans Loskvenydh Augustine yw 12 km ledan est-dhe-west, 10 km north-soth; yma penn ogas a gemusur, 1,260 m ughel.

Mappa ADSU an Enys Loskvenydh Augustine

An topp a gonsyst a nebes komplegyon krommdo lava furvys dres meur a dardhansow istorek ha kynsistorek. An brassa rann a'n daffar dernigel war'n runyow yw stockys elinyek a andesit a'n krommdo. An arenep a dhaffar an par ma yw liesbothek, gwel a vernyow pigornek serth ha seudhow. War'n fordh dhe Gatmai yn 1913, Robert F. Griggs re dhetermyas yn kott dorslynk dhe vos devedhyans an tirwedhieth arvorek liesbothekm a-dro dhe Penn Burr, gans analogieth dhorfurvek gans an daffar liesbothek ha stockek a dhorslynk 1912 yn ogas a Gatmai.

An daffar liesbothek war'n tenwennow woles a omhevel yn tirwedhiethel hag yn menwedhoniethel an re ma a'n dorslynk neb a dhallathas an tardhans 1980 a Venydh S. Helens. An daffar a'n dorslynk na a dhiskudhas an dalleth a dhresvyskys gans tirwedhieth liesbothek yn pigern a loskvenydhyow gweliek erel. A-dhia 1980 meur a dhaffar dernigel garow re dheuth ha bos konvedhys dhe vos daffar a veur a dhorslynkow hag erghslynkow meur.

Aktivita tardhek

[golegi | pennfenten]

Tardhansow yn 22 mis Genver 1976 ha 27 mis Meurth 1986 a dhroppyas lusu war Anchorage hag a woderras traffik ayr yn Alaska a-dhyghow.

Yn 11 mis Genver 1994, Augustine a dhardhas yn 13:44 ha 14:13 TOK.

2005-2006

[golegi | pennfenten]
Skeusen desel wosa an tardhansow a vis Genver 2006. Rannow gwynn an skeusen yw tommha es rannow du.

An tardhans a gonsystyas a 4 wedhow, ow talleth yn mis Ebrel 2005 hag ow pesya dres mis Meurth 2006. An wedh gynsa a dhallathas avel kressyans lent yn aktivita korrdhorgrysek a-woles dhe'n loskvenydh yn mis Ebrel 2005. Hes gyns yn mis Hedra 2004 a dhisplegyas kevradhow dorgrysoniethel neb a wordremenas neb aspiys a-dhia an tardhans 1986; byttegyns, an spys a hwegh misyow a gosoleth ynter an hes ma ha mis Ebrel 2005, a wra neb junyans dhe'n tardhans 2006 ancertan. An niver a dhorgrysyow a gressyas a onan po dew pub dydh yn mis Me 2005 dres pymp po hwegh pub dydh yn mis Hedra 2005 dhe bympthek pub dydh yn mis Kevardhu 2005. 2 mis Du a dhiskudhas an dalleth a dardhow freatek byghan neb o sonskrifys yn kler war'n rosweyth dorgrysoniethel Augustine. Yth esa an brassa a'n tardhow ma yn 10, 12, ha 15 mis Du. Gorneyj aspiansek yn 12 mis Du a dhiskudhas ethennans efan a arenebedh an penn, mogdoll freth nowydh war'n tenewen a-dhyghow a-dro dhe 1,100 m ughel, ha poltrans byghan a lusu war'n tenwennow a-dhyghow. Yth esa koloven grev a ethen ha gass owth ystynna dhe'n soth-est. Samplys o an lusu yn 20 mis Du hag o kevys dhe vos kemyskans a berthyglow tewedhys ha gwedrek; an pyth kampollys diwettha a hevel dhe vos tefra daswayys a 1986. Yntra 12 mis Du 2005 ha 10 mis Genver 2006, kevradhow dorgrysoniethel o ughel, gans moy ages 420 dorgrysyow aswonys gans an MLA. Yth esa brassa rann an aktivita ma yn tardhow kott haval dhe'n re na gwelys kyns an tardhans 1986.[2]

Tardhans 2006

An loskvenydh a dardhas yn 11 mis Genver 2006, owth ynworra gwedh nessa, neb a besyas bys yn 28 mis Genver. Dorgrysyow tektonek a dhallathas a-varr yn mis Genver, owth omsewya yn tardhans Menegva Dardhadewder Loskvenydhyek 3 diwettha y'n dydh na. Yth esa nebes kolovennow lusu dinythys, pub 9 km a-ugh dhe nivel an mor; yth esa an kolovennow ma delenwys dhe'n north ha soth a'n loskvenydh. Tew o samplys an tefra, ow profya an lava dyllys dhe vos adhves.[6]

Yth esa hwegh tardhansow sonskrifys gans sonskrifellow dorgrysoniethel yntra 13 mis Genver, kynsa an re ma a gowlleskas dorgrysell ha CPGS war'n tenewen a-gledh. Kolovennow lusu a hedhas lemmyn 14 km ha trigoryon a Benn Tir Kenai a dherivas lusu. Yn 16 mis Genver, yth esa krommdo lava nowydh aspiys war'n penn; hag an nessa dydh yth esa tardhans hedardh aral neb a dhanvonas lusu 13 km y'n ayrgylgh. An tardhans ma a wrug bolla 20-30 m ledan y'n krommdo lava nowydh.[6]

Yn 22 mis Genver 2007, an Mirji Loskvenydh Alaska a dherivas aktivita dorgrys bas re gressyas dres an seythen a 22 mis Genver. Byttegyns, an aktivita o le ages y nivel dres an misyow kyns an tardhans 2005-2006.

Rosweythyow helerghell

[golegi | pennfenten]

Yma rosweyth a'n Mirji Or Blatt a 10 helerghellow GPS war'n tenwennow a Augustine. Aktivita iskevresek a berghenegas dew an tylleryow na. An Mirji Loskvenydh Alaska a ober ynwedh niver a dhorgrysellow ha ynklinyansellow oll a-dro dhe'n loskvenydh, ow komprehendya 4 gwikameras.

Devynnow

[golegi | pennfenten]
  1. https://uafanlc.alaska.edu/Online/G977K1985a/G977K1985a_02.PDF
  2. 1 2 https://doi.org/10.3133%2Fpp17691
  3. https://www.avo.alaska.edu/volcanoes/volcinfo.php?volcname=Augustine
  4. https://www.thinkgeoenergy.com/geoalaska-to-start-geothermal-drilling-in-augustine-island-alaska/
  5. https://dog.dnr.alaska.gov/Services/Geothermal
  6. 1 2 http://www.avo.alaska.edu/volcanoes/volcact.php?volcname=Augustine&eruptionid=547&page=basics