Hel Myghtern Arthur
 | Skrifys veu an Kernewek y'n folen ma gans Kerneweger anfreth. Mar kyllydh, gwra gwellhe an folen ma mar pleg (ha dilea an skantlyn ma pan vo ewnhes da). |
 | |
| Sort |
tyller hendhyskoniethel  |
|---|---|
| Doronieth | |
| Ranndir gwithans |
Goen Brenn |
| Konteth |
Pluw Vruwerd |
| Gwlas |
Ruvaneth Unys |
| Kesordnogyon |
50.5686°N 4.64248°W |
| Kod OS |
SX1296377652 |
 | |
| Studh ertach |
scheduled monument |
| Manylyon | |
Hel Myghtern Arthur yw tyller hendhyskoniethel yn Goon Brenn yn Kernow. Krysys yw dhe vos tyller solempnyel a'n Neolithek diwedhes po Oos Brons a-varr.[1]
Deskrifans
[golegi | pennfenten]
An tyller a gonsyst a hwetek ha dew ugens men arayys yn hirbedrek gans banken a-dro dhedha. A-dro dhe 20m × 47m yw. An pervedh a lenow gans dowr ha nyns eus nivel an dor kevos kevys.[2] An tyller a berthi kisyans gans biw y'n termyn eus passys ha difresys yw a-lemmyn gans ke hag yet. Hedhadow yw dhyworth kerdhvaow dhe'n est a Sen Bruwerd. An ogas a yssyns meur a dhonsyow meyn, kylghyow krow, karnedhow, ha cistow.[3]
Dallathvos ha devnydh
[golegi | pennfenten]Nyns eus dustuni hendhyskoniethel, ytho hy dallathvos ha devnydh yw desevys hepken.[4] Yma tyller haval yn Breten Vian neb o tyller-korfleski a'n Oos Brons, mes yma drehevyans skons yn Lough Gur yn Wordhen ow profya dedhyas Neolithek moy a-varr.[4] Profys veu an strethur dhe vos korlan viw gresosel hepken, mes an strivyans rag drehevel an vanken ha'n meyn a brof devnydh moy posek.[4]
Yth esa nebes klerheans ha hwithrans a Hel Myghtern Arthur gans eseli a'n Trest Ertach yn 2013 ha 2014.[4] Aga ober a dhiskudhas fos-skoodhya drehevys rag gwitha an vanken a-bervedh.[4] Dres termyn, yth esa an gweres ow korheri an fos hag yma hwath a-dro dhe 140 meyn serth ynkleudhys.[4] Profys o an strethur dhe vos tank owth yssynsi dowr po devnydhys yn tevosek.[4]
Yn mis Gwynngala 2022, an ragdres Monumental Improvement a'n Dirwedh Genedhlek Kernow a oberas gans an Unsys Hendhyskoniethel Kernow rag kowa rag determya p'eur drehevys o an strethur.[5] Bagas a arbenigoryon dhyworth pennskolyow a'n RU a grys an tyller dhe vos a'n Oos Neolithek.[6][7]
Devynnow
[golegi | pennfenten]- ↑ https://web.archive.org/web/20150425221358/http://www.whitedragon.org.uk/articles/secretcornwall.htm
- ↑ https://web.archive.org/web/20200421053935/http://www.historic-cornwall.org.uk/a2m/medieval/pound/king_arthurs_hall/king_arthurs_hall.htm
- ↑ https://www.cornwalls.co.uk/history/sites/king_arthurs_hall.htm
- 1 2 3 4 5 6 7 https://www.heritagegateway.org.uk/Gateway/Results_Single.aspx?uid=433143&resourceID=19191
- ↑ https://web.archive.org/web/20220922022339/https://www.cornwall-aonb.gov.uk/king-arthurs-hall
- ↑ https://www.bbc.co.uk/news/articles/cj3mrryzr15o?fbclid=IwY2xjawGYmX5leHRuA2FlbQIxMQABHVCRNIfDmqCni_j2jf4D8BVmE2H7OAsZ4s1sx7LBRZIBBdbPjHSeKHBU5Q_aem_DCfc_F0Acyk57XEAHJPheg
- ↑ https://news.st-andrews.ac.uk/archive/st-andrews-researchers-discover-king-arthurs-hall-is-five-times-older-than-thought