Dowrgleudh

Dhyworth Wikipedya, an godhoniador rydh
Jump to navigation Jump to search
Yet-dhowr vor Dowrgleudh Porth Bud dhe'n porth y'n dre.

Dowrhyns a wres gans tus yw dowrgleudhyow. Dell yw usys yma dowrgleudhyow byldyes rag karya gwara gans skathow po kreftow-dowr erel.

Y hyllir devnydhya dowrgleudhyow rag junya korfow a dhowr kepar ha loghow, moryow po avonyow. Unn ensampel a hemma yw an Dowrgleudh Panama a jun an Keynvor Hebask ha'n Keynvor Atlantek.

Dowrgleudhyow a yll bos junyes avel rosweyth-sita, avel an gracht yn Amsterdam.

Nasyow[chanjya | pennfenten]

Dowrgleudh sempel a gonsyst a gleudh usi leunhes a dhowr. Treweythyow res yw dhe dhowrgleudhyow bos gwiskys gans pri po kestevyn. An argerdh a dhevnydhya pri yw aswonys avel pollenna.

Res yw dhe dhowrgleudhyow bos leven, kowlwrys yw hemma dre wul troghvaow ha tomennow. Dhe yskynna po diyskynna breow, meur a dhowrgleudhyow a dhevnydh yettys dowr a janj leven an dowr rag lyftya po iselhe an skathow. Treweythyow yskynellow po plenow-goleder yw devnydhyes awos aga bos a bris isella hag y tevnydhons le po na dowr.

Dowrgleudhyow a dreus avonyow, fordhow po nansow dre dhowrbonsow. Ensampel a dhowrbons yw an Dowrbons Pontcysyllte yn Kembra a dreus an Avon Dowrdiw.

Dowrgleudhyow an Ruwvaneth Unys[chanjya | pennfenten]

Yma dew eghen kemmyn a dhowrgleudh y'n Ruwvaneth Unys: dowrgleudhyow gorholyon, rag skathow brassa ages lestri po gorholyon-kruws; ha dowrgleudhyow ynn, rag skathow ynn ha skathow hir. Y hyllir ranna dowrgleudhyow ynn yn lies eghen aral, ow komprehendya: dowrgleudhyow efan ha dowrgleudhyow skath geryn.

Meur a dhowrgleudhyow an Ruwvaneth Unys yw dowrgleudhyow ynn a dreus an tir yntra citys bras kepar ha Loundres, Birmingham ha Lyverpoul. Ensampel a dhowrgleudh ynn yw an Dowrgleudh Konteth Vonnow hag Aberhondhu. Dowrgleudhyow gorholyon a jun citys avel Mankeynyon dhe'n mor po avonow meur.

Yma 2,200 mildir a dhowrgleudhyow y'n Ruwvaneth Unys a ober hwath hedhyw. An hirra dowrgleudh yn Breten Veur yw Dowrgleudh Leeds ha Lyverpoul, py usi 127 mildir y hys.

Berra dowrgleudh Breten Veur yw Dowrgleudh Wardle yn Middlewich, Cheshyr, usi 154 troos-hys.

Dowrgleudhyow yn Kernow[chanjya | pennfenten]

Remenant Dowrgleudh Kesunyans Lyskerrys ha Logh ogas dhe Logh.

Yma dew vildir a dhowrgleudhyow viajadow yn Kernow war an Dowrgleudh Porth Bud, an dowrgleudh ma yw devnydhyes gans tus owth usya kayakow, kanouyow ha skathow-dhelit yn-unnik a-der skathow ynn. Yn y dhydh yth esa'n Dowrgleudh Porth Bud 32 mildir y hys hag ev a dhiwedhas ogas dhe Lanstefan, y'n jydh hedhyw yma y dhiwedh ogas dhe Bonsheyl. Yma dew yet dhowr war an dowrgleudh skath hir ha plenow-goleder yn le yettys dowr dres an 30 mildir a dhowrgleudhyow skath geryn yntra Ponsheyl, Lanstefan ha Holsworthy.

Dowrgleudh aral yn Kernow o an Dowrgleudh Kesunyans Lyskerrys ha Logh, py eth a-dhyworth Lyskerrys der an Glynn Logh dres 6 mildir dhe Logh. Yth esa 24 yet dhowr war an dowrgleudh, mes y'n jydh hedhyw nyns eus saw unn yet dhowr goth a remayn ogas dhe Logh.

Rol a dhowrgleudhyow yn Kernow[chanjya | pennfenten]