Dowrgleudh

Dhyworth Wikipedya, an godhoniador rydh
Lamma dhe: kevrennow lewya, hwilas
Lokvor Dowrgleudh Porth Bud dhe'n porth y'n dre.

Dowrhyns o gwrys gans tus yw dowrgleudhyow. Del yw usys yth o dowrgleudhyow byldyes dhe garya gwara gans skathow po kreftow-dowr erel.

Y hwyllir devnydhya dowrgleudhyow dhe junya korfow a dhowr kepar ha loghow, moryow po avonyow. Unn ensampel a hemma yw an Dowrgleudh Panama a wra junya an Keynvor Hebask ha'n Keynvor Atlantek.

Dowrgleudhyow a yll bos junyes avel rosweyth-sita, avel an gracht yn Amsterdam.

Nasyow[chanjya | pennfenten]

Dowrgleudh sempel a gonsyst a gleudh eus lenwys a dhowr. Treweythyow res o dhe dhowrgleudhyow bos gwiskys gans pri po kestevyn. An argerdh a dhevnydh pri yw aswonys avel pollenna.

Res yw dhe dhowrgleudhyow bos leven, hedhys yw hemma gans ow kul troghvaow ha tomennow. Dhe yskynna po diyskynna breow, lower a dhowrgleudhyow a dhevnydh lokyow a janj leven an dowr dhe dhrehevel po an skathow. Treweythyow yma lifts po plenow-golder devnydhyes awos aga bos a bris isella ha devnydhya le po na dowr.

Dowrgleudhyow a dreus avonyow, fordhow po nansow dre dhowrbonsow. An dowrbons gerys-gwella yw Dowrbons Pontcysyllte yn Kembra a dreus an Avon Dowrdiw.

Dowrgleudhyow an Ruwvaneth Unys[chanjya | pennfenten]

Yma dew eghen kemmyn a dhowrgleudh y'n Ruwvaneth Unys; dowrgleudhyow-gorhel, rag skathow brassa ages lestri po gorholyon-kruws, ha dowrgleudhyow-ynn, rag skathow-ynn ha skathow-hir. Y hwyllir ranna'n dowrgleudhyow-ynn yn lower a eghennow erel, ow komprehendya: dowrgleudhyow efan ha dowrgleudhyow skath-keryn.

Meur a dhowrgleudhyow an Ruwvaneth Unys yw dowrgleudhyow-ynn a dreus an tir yntra sitys bras kepar ha Loundres, Birmingham ha Lyverpoul. Ensampel a dhowrgleudh-ynn yw an Dowrgleudh Monmouthshire ha Brecon. An dowrgleudhyow-gorhel a jun sitys avel Mankeynyon dhe'n mor po avonow meur.

Yma 2,200 mildir a dhowrgleudhow y'n Ruwvaneth Unys a ober hedhyw. An hirra dowrgleudh yn Breten Veur yw Dowrgleudh Leeds ha Lyverpoul, 127 mildir y hirder. Berra dowrgleudh Breten Veur yw Dowrgleudh Wardle yn Middlewich, Cheshyr, yw 154 troes-hys.

Dowrgleudhyow yn Kernow[chanjya | pennfenten]

Remenant Dowrgleudh Kesunyans Lyskerrys ha Logh ogas dhe Logh.

Yma dew vildir a dhowrgleudhow a ober yn Kernow war Dhowrgleudh Porth Bud, an dowrgleudh-ma yw devnydhyes gans tus owth usya kayakow, kanouyow ha skathow-dhelit yn-unnik a-der skathow-ynn. Yn y dhydh yth o Dowrgleudh Porth Bud 32 mildir yn hirder hag ev a dhiwedhas ogas dhe Lanstefan, hedhyw ev a dhiwedh ogas dhe Helebridge. Yma dew lok war an dowrgleudh skath-hir ha plenow-goleder yn le lokyow dres an 30 mildir a dhowrgleudh skath-keryn yntra Helebridge, Lanstefan ha Holsworthy.

Dowrgleudh aral yn Kernow o an Dowrgleudh Kesunyans Lyskerrys ha Logh, ev eth a Lyskerrys der Glynn Avon Logh dres 6 mildir dhe Logh. Yth esa 24 lok war an dowrgleudh, mes hedhyw nyns eus saw unn lok shyndyes a'n dowrgleudh ow remaynya ogas dhe Logh.

Rol a dhowrgleudhyow yn Kernow[chanjya | pennfenten]